Skip to main content

संग्रहालयमा (कविता)

'उ त्यो डोरीमा
लहरै झुण्डाएको देखिस्?
हो, तीनै हुन् –
मादल, मुर्चुङ्गा र डम्फू
सारंगी, मुरली र दमाहा
सहनार्इ, ट्याम्को र ढोलक
तैलें कहाँ सुन्न पाइँस र, बाबै?
कति मीठा निस्कन्थे यीबाट,
फुक्दा, ठोक्दा र बजाउँदा
धूनहरू!'

पल्तिर कुनामा
धमीराले चिथोरेको दराजका
टक्टाउँदै मैलालुगाहरू
नातीलार्इ अर्थ्याउँदै छु म –
'धाननाच, रोपाइनाच
सेलो र मारूनीनाच
हिमाली आँगनीमा नाचिने
हाम्रा भोटेनीका शेर्पानाच
देउडा र माघीमा नाच्दा
उहिले-उहिलेका नतर्कीहरूले
पहिरिने भेष हुन – अमूल्य यी!
बुझिस् केटा?'

'हेर्दा पनि शीतल हुने,
साक्षात देख्दाको आनन्द के थाहा?
ह्योल्मो, रूप्से र पाताले छाँगो
रारा, बेगनाश र बुलबुल
फोक्शुन्डो, फेवा र तिलिचो
यिनकै नीला लहरहरूमा
पौडेर नथाक्ने यी –
अन्नपूर्ण, चोयू, कन्चनजंगा
धवलागिरि, माछापुच्छ्रे र सगरमाथा
'नाति केटालार्इ म किन नभनूँ?
अनुपम तालका नीला गहिरार्इमा
डुबुल्की मार्दा आँखाले,
सुन्दर हिमालका उचार्इ
जब नाप्न खोज्थे पैतालाहरूले
कि, फुल्थे गर्वले कति, हाम्रा नेपाली छाति?'

आज धर्म, संस्कृती र पहिचान
सबै हराएका बखत
हेरिरहेछ मेरो नाति केटा
भित्तामा सजाइएका फ्रेमहरू –
जामे, स्वयम्भू र स्वर्गद्भारी
मुक्तिनाथ, मनकामना र पशुपतिनाथ
र, जान्न खोजिरहेछ-
हैन कसले लुटेछ हाम्रो धर्म?
कहिले हराएछ हाम्रो सभ्यता?
किन बिलाएछ हाम्रो पहिचान?
त्यसैले त खोज्दैछु यो बुढ्यौलीमा,
सँगसँगै नातिसँग-
भाका, बाजा
नचरी, भेष
बिबिधता र एकता!

खोजिरहेछु, यो संग्रहालयमा –
म 'मेरो युग र मलार्इ' खोजिरहेछु !
Post a Comment

Popular posts from this blog

(अ)भद्र मान्छेहरूका उरेन्ठेउलो सपना ...

साहित्य यात्रामा मेरो पहिलो प्रकाशित सृजनाको शिर्षक थियो - 'बेनी शान्त मुस्कुरार्इरहेछ ।'
'न्यू धौलागिरि' दैनिकमा यहि शिर्षकको कविता प्रकाशित गरेर मैले लेख्ने कामको थालनी गरेको थिएँ । आज निकै भावुकताका साथ म त्यो दिनलार्इ सम्झिरहेछु जुनदिन जिल्ला बिकास समितिका तत्कालिन उपसभापति मेरा पिताजीका लागि प्राप्त सरकारी आवासमा बुबासँगै बसेर म स्थानीय सरकारी मा.वि. मा अध्ययन गर्ने गर्थे । ५० को दशकको मध्यवर्षका स्वर्णिम दिनहरूमा बेनी बिछट्टै सुन्दर लाग्थ्यो, मलार्इ । पञ्चायतको काला दिनहरू पछि म्याग्दी उल्लेखनीय रूपमा शान्त नै थियो पनि । राजनैतिक र्इबी, र्इख अलिअलि थियो जस्तो मेरो अनुभूति छ । र, मलार्इ त्यो स्वभाविक नै थियो भन्ने पनि लाग्छ । किनकी, मानिसहरूको चेतनाको स्तर अहिलेको जस्तो फराकिलो हुनसक्ने सम्भावनामा नै थिएन । 
तर आज?
आज यो अलिअलि हैन, बेस्सरी खजमजिएको छ । राजनैतिक आस्थाका आधारमा मानिसहरू यो हदसम्मको नीचतामा प्रकट हुनेछन् भन्ने मैले कहिल्यै सोचेको थिइँन । सायद म गलत थिएँ । मलार्इ लागेको थियो, सूचना प्रविधीले निकै छोटो समयमै मानिसहरूलार्इ सूचना र तथ्यका मसिना पक्षहरू…

डा. बाबुराम भट्टराईलाई खुलापत्र

कुनै बेलाका मेरा सर्बाधिक प्रिय नेता डा. बाबुराम भट्टाराईज्यू सादार नमस्कार, सर्वप्रथम त यहाँलाई यहाँकै “प्रिय अभिवादन” लालसलामसहित अभिवादन गर्न यसर्थ असमर्थ छु कि त्यो अभिवादनमा मलाई निहत्था, निरीह हजारौं शहादतप्राप्त नौजवानहरुको रगतको “गन्ध” अनुभूत गर्दछु । ती जो जो मारिए, ती देशकै लागि मर्दैछौं भनेर शहादत प्राप्त गरेका थिए । किन्तु, उनीहरुको बलिदानीले देशले जे पाउनु पर्ने थियो त्यो पाएन, जे अनपेक्षित थियो त्यसका साक्षी वर्तमानमा बाँचिरहेका हामीहरु छौ, खैर यो प्रसंगलाई यहि टुंगाऔं । डा. सा’ब, यहाँलाई अचम्भित पार्ला कि यो अपरिचितले अकारण किन यो खुलापत्र लेख्यो ? तर म यहाँलाई दुई कुरा स्पष्ट पार्न चाहन्छु – पहिलो हामीहरु परिचित छौं, र दोश्रो यो पत्र लेख्नुको कारण छ । हो डाक्टरसा’ब अत्यन्तै सान्दर्भिक कारण ! अर्थमन्त्रीका हैसियतमा यहाँ म्याग्दी भ्रमणमा आउँदैका दिन उद्योग बाणिज्य संघ म्याग्दीको सभाहलमा उपस्थितहरुको यहाँसँग साक्षात्कार चलिरहँदा, दाहिने हात मेरो पनि उठेको थियो । ५ मिनेटसम्म अविश्रान्त हात उठिरहेपछि, बजारका “गन्यमान्यहरु” को हातबाट माइक्रोफोन मनेर आईपुगेको थियो । मलाई राम…

कम्प्यूटर, इन्टरनेट र म

एस. एल. सी. अर्थात प्रवेशिका परीक्षापछि नतिजा प्रकाशित हुन्ज्यालसम्मको करिब साढे तीन महिनाको फुर्सदमा कम्प्युटर चलाउन सिक्ने चलन भर्खर शुरू हुँदै थियो । त्यहि छेकोमा मैले पनि कम्प्युटर सिक्ने अवसर पाएथेँ । घरबाट ७ किलोमिटर टाढा रहेको बागलुङ बजारमा रहेका एक नातेदारको कम्प्युटर शिक्षणालयमा म अरू २ जना हितैषीहरूसँग कम्प्युटर सिक्न जान्थेँ । बाले इन्सिच्युट नजिकैको चियानास्ता पसलमा कम्प्युटर सिकेपछि खाजा स्वरूप चिया बिस्कुट खाने ब्यवस्था गर्दिनुभएको थियो ।  एक प्याकेट नुनिलो बिस्कुट र एक कप चिया खाएर साढे २ महिना जति मैले कम्प्युटर सिकेँ । कम्प्युटर सिक्दा किबोर्डमा भएका अक्षर नहेरी टाइप गर्ने प्रशिक्षक देख्दा, मनमनै लाग्थ्यो कि मैले पनि उनले जस्तै कहिले सम्म टाइप गरूँला ? अतः देब्रे हातको कान्छी औंलामा ए, साइलीमा एस, माझीमा डि, यस्तै गरी अरू औंलामा अरू अक्षरहरू लेखेर टाइपिङ क्षमतालाई निखार्ने मेरो प्रयास रहन्थ्यो । पछि प्रशिक्षकले टाइपशालाको रामायण खेल खेल्न सिकाए, जुन खेलले मेरो टाइपिङमा धेरै सुधार ल्याउन मद्दत गर्यो ।

टाइपिङमा अलिकति अभ्यस्त हुन थालेपछि मैले माइक्रोसफ्ट वर्ड, एक्सेल, प…