Skip to main content

पशुपतिनाथ, फुटबल र बली

प्रतिभाशाली नेपाली स्ट्राइकर अनिल गुरूङ तस्वीर स्रोत गोलडटकम
अफगानिस्थानसँगको सेमिफाइनल खेल हामीले त्यतिखेरै हारिसकेका थियौं जतिखेर बज्दाबज्दैको अफगानी राष्ट्रिय गीतको धुन बन्द भयो (गरियो ?) । अनि दर्शकहरुले हुटिङ गर्न बाध्य भए – एन्फा मुर्दावाद ! यति ठूलो प्रतियोगितामा हाम्रो कस्तो तयारीको नमुना थियो त्यो ? त्यो प्राविधिक गडबढी नै थियो भने पनि त्यसको खास र विश्वसनीय कारण सार्वजनिक हुनैपर्छ । तत्काललाई त्यो घटनालाई मैले अफगानी खेलाडीहरुलाई खेल शुरु हुनुपूर्व ‘मानसिक रुपमा विक्षिप्त पार्ने’ उद्देश्यले नियोजित हो भन्ने ठानेको छु ।
निसन्देह हाम्रो खेल सनसनीपूर्ण थियो । कुनै पनि विश्वस्तरीय टोलीको भन्दा कमको थिएन हाम्रा खेलाडीहरुको खेल कौशल । त्यसै भनेका पनि थिएनन् हाम्रो यहि टोलीको खेल प्रस्तुतीलाई फिफाका अध्यक्ष ब्लाटर कि बार्सिलोनाको झल्को दिलाउने प्रस्तुती । उनले यो पनि भनेका थिए कि यो टोली र बार्सिलोनामा मात्र एक फरक छ त्यो हो यो टोलीमा मेस्सी छैनन् । विश्व फुटबल संगठनका सबभन्दा महत्वपूर्ण हैसियत र ओहोदामा रहेका ब्यक्तिले पक्कै हावादारी टिप्पणी त गरेनन होला ? उसोभए हामी किन दक्षिण एशियाली क्षेत्रको फुटलबमा पनि खास प्रस्तुती दिन असमर्थ छौं ? किन हाम्रा खेलाडीहरु आफ्ना २० हजार भन्दा बढी घरेलु दर्शकका अगाडि “होपलेस” हुन्छन् ? किन असक्षम हुन्छन् खेल जित्न ? सम्पूर्ण आम फुटबलप्रेमी नेपालीहरुको मनमा लागेको प्रश्न हो यो । यसको चित्तबुझ्दो जवाफ को सँग होला ? एन्फाको नेतृत्वसँग ? प्रशिक्षकसँग ? वा खेलाडीहरुसँग नै ?
समाचारहरुमा पढिए अनुसार, च्याम्पियनसिप प्रारम्भ हुनुपूर्व दशरथ रंगशालामा पञ्च बलि दिइएछ । उसो त नेपालका खेल हुँदाका दिन नागको मूर्तिलाई कपडाले छोपिएका “निर्लज्ज” तस्बिरहरू छापामा नदेखिएका पनि हैनन् । र, प्रत्येक खेल हुने दिन नेपाली टोलीलाई पशुपति पनि लगिने गर्दो रहिछ । यसलाई म बिडम्बना मानुँ या हाम्रो निरीहता ? आस्था मानुँ या पराजित मानसिकता ? मठ मठाधिस डुलेर इच्छाएको फल पाइँदैन भन्नेको ज्वलन्त उदाहरण त हामी सबै आम गरिव नेपालीहरु छँदै छौ नी । मागेरै पाउने भएको भए ६५ प्रतिशत नेपालीहरु किन गरिवीको रेखामुनी बाँच्न विवश हुन्थे ? किन ४६ प्रतिशत नेपालीहरु बेरोजगार बस्नु पर्थ्यो ? किन प्रवेशिका परीक्षामा सामेल भएका मध्ये ५७ प्रतिशत बिद्यार्थीहरु अनुत्तीर्ण हुन्थे ? मन्दिरमा बोका काट्दैमा चाहेको पाइदैन भन्ने त विजयकुमार गच्छदारहरु प्रधानमन्त्री बन्न नसकेकैबाट बुझ्नु पर्ने हो नी । मठाधिस डुल्दैमा राजसंस्था त जोगिएन, ज्ञानेन्द्र शाह “जनताको नासो जनतालाई” नै बुझाउन बाध्य भए ! यत्रा छ्यालब्याल नमुनाहरु हुँदाहुँदै एन्फा पञ्चबली गराउँछ, नागको मूर्तिलाई छोप्छ र खेलाडीहरुलाई पशुपतिमा दर्शन गराउन लैजान्छ भने भन्नु के नै रह्यो ? तथापि एन्फा पदाधिकारीहरुले मिहिन पाराले बुझ्नु जरुरी छ – जवसम्म हामी भगवानको कृपामा खेल जित्ने दिवास्वप्न त्यागेर उद्देश्यप्राप्तिका लागि आवश्यक तयारी, लगाव, लगानी र दृढसंकल्प गर्दैनौ तबसम्म हाम्रा नतिजाहरु यस्तै नै आउनेछन् अर्थात हात्ति आयो हात्ति आयो फुस्सा !
केहि समय पहिले नेपालमै आयोजित यू– १६ प्रतिस्पर्धाबाट चर्चामा आएका विमल घर्ती मगरका बारेमा पढ्दै जाँदा थाहा लाग्यो कि एन्फा एकेडेमीमा उनको भर्नाका लागि प्रहरीको हाकिमको भनसुनबाट सम्भव भएको हो । भनेपछि, एउटा राम्रो खेलाडीले एन्फा एकेडेमीमा भर्ना पाउन भनसुन गराउनु पर्दो रहिछ भने त्यो एकेडेमीले देशभरीबाट प्रतिभाशाली लडकाहरु छानेर कुशल खेलाडीका रुपमा विकास गराउँछ भन्ने कुरोमा हामीले कत्तिको विश्वास गर्ने ? किन हाम्रा खेलसंस्थाहरू ‘हाम्रा हैनन राम्रा’ ले ठाउँ पाउनुपर्छ भन्ने मान्यता राख्दैनन ? नातावाद कृपावादको माखेसाङ्लो तोडिएर जवसम्म विमल घर्तिमगरहरु विना भनसुन आफ्नो प्रतिभाको आधारमा सिधैं एन्फा एकेडेमीमा भर्ना हुने वातावरण बन्न सक्दैन तबसम्म नेपाली फुटवलको समुज्ज्वल भविष्यको सपना नदेखेकै राम्रो । नदेखाएकै उत्तम !
राष्ट्रको सबै क्षेत्रको समान विकासमा ध्यान दिनुपर्ने सरकार र आफूलाई राष्ट्र निर्माणको मसिहा ठान्ने कथित राजनैतिक दलहरुको खेल नीति के हो ? खेलमा सुधार र देखिने नतिजाका लागि स्पष्ट खेल नीति र त्यसको कार्यान्वयन आवश्यक हो कि हैन ? खेलको मर्म नबुझेकाहरुलाई राजनीतिक हस्तक्षेपगरी खेल बिकासको जिम्मा दिने काम कहिले बन्द हुन्छ ? खासखास खेलका विकास र प्रवर्द्धधनका लागि आवश्यक लगानीको ब्यवस्थाका लागि कुनै पनि भूमिका नगर्ने अनि ट्वीटर वा फेसबुकमा खेलबाट आशा राखेको छु भन्दैमा एकपटक सरकार प्रमुख भैसकेका लालध्वजहरु ट्वीटीदैमा हुनेवाला केहि छैन । चेतना भया !
Post a Comment

Popular posts from this blog

(अ)भद्र मान्छेहरूका उरेन्ठेउलो सपना ...

साहित्य यात्रामा मेरो पहिलो प्रकाशित सृजनाको शिर्षक थियो - 'बेनी शान्त मुस्कुरार्इरहेछ ।'
'न्यू धौलागिरि' दैनिकमा यहि शिर्षकको कविता प्रकाशित गरेर मैले लेख्ने कामको थालनी गरेको थिएँ । आज निकै भावुकताका साथ म त्यो दिनलार्इ सम्झिरहेछु जुनदिन जिल्ला बिकास समितिका तत्कालिन उपसभापति मेरा पिताजीका लागि प्राप्त सरकारी आवासमा बुबासँगै बसेर म स्थानीय सरकारी मा.वि. मा अध्ययन गर्ने गर्थे । ५० को दशकको मध्यवर्षका स्वर्णिम दिनहरूमा बेनी बिछट्टै सुन्दर लाग्थ्यो, मलार्इ । पञ्चायतको काला दिनहरू पछि म्याग्दी उल्लेखनीय रूपमा शान्त नै थियो पनि । राजनैतिक र्इबी, र्इख अलिअलि थियो जस्तो मेरो अनुभूति छ । र, मलार्इ त्यो स्वभाविक नै थियो भन्ने पनि लाग्छ । किनकी, मानिसहरूको चेतनाको स्तर अहिलेको जस्तो फराकिलो हुनसक्ने सम्भावनामा नै थिएन । 
तर आज?
आज यो अलिअलि हैन, बेस्सरी खजमजिएको छ । राजनैतिक आस्थाका आधारमा मानिसहरू यो हदसम्मको नीचतामा प्रकट हुनेछन् भन्ने मैले कहिल्यै सोचेको थिइँन । सायद म गलत थिएँ । मलार्इ लागेको थियो, सूचना प्रविधीले निकै छोटो समयमै मानिसहरूलार्इ सूचना र तथ्यका मसिना पक्षहरू…

डा. बाबुराम भट्टराईलाई खुलापत्र

कुनै बेलाका मेरा सर्बाधिक प्रिय नेता डा. बाबुराम भट्टाराईज्यू सादार नमस्कार, सर्वप्रथम त यहाँलाई यहाँकै “प्रिय अभिवादन” लालसलामसहित अभिवादन गर्न यसर्थ असमर्थ छु कि त्यो अभिवादनमा मलाई निहत्था, निरीह हजारौं शहादतप्राप्त नौजवानहरुको रगतको “गन्ध” अनुभूत गर्दछु । ती जो जो मारिए, ती देशकै लागि मर्दैछौं भनेर शहादत प्राप्त गरेका थिए । किन्तु, उनीहरुको बलिदानीले देशले जे पाउनु पर्ने थियो त्यो पाएन, जे अनपेक्षित थियो त्यसका साक्षी वर्तमानमा बाँचिरहेका हामीहरु छौ, खैर यो प्रसंगलाई यहि टुंगाऔं । डा. सा’ब, यहाँलाई अचम्भित पार्ला कि यो अपरिचितले अकारण किन यो खुलापत्र लेख्यो ? तर म यहाँलाई दुई कुरा स्पष्ट पार्न चाहन्छु – पहिलो हामीहरु परिचित छौं, र दोश्रो यो पत्र लेख्नुको कारण छ । हो डाक्टरसा’ब अत्यन्तै सान्दर्भिक कारण ! अर्थमन्त्रीका हैसियतमा यहाँ म्याग्दी भ्रमणमा आउँदैका दिन उद्योग बाणिज्य संघ म्याग्दीको सभाहलमा उपस्थितहरुको यहाँसँग साक्षात्कार चलिरहँदा, दाहिने हात मेरो पनि उठेको थियो । ५ मिनेटसम्म अविश्रान्त हात उठिरहेपछि, बजारका “गन्यमान्यहरु” को हातबाट माइक्रोफोन मनेर आईपुगेको थियो । मलाई राम…

कम्प्यूटर, इन्टरनेट र म

एस. एल. सी. अर्थात प्रवेशिका परीक्षापछि नतिजा प्रकाशित हुन्ज्यालसम्मको करिब साढे तीन महिनाको फुर्सदमा कम्प्युटर चलाउन सिक्ने चलन भर्खर शुरू हुँदै थियो । त्यहि छेकोमा मैले पनि कम्प्युटर सिक्ने अवसर पाएथेँ । घरबाट ७ किलोमिटर टाढा रहेको बागलुङ बजारमा रहेका एक नातेदारको कम्प्युटर शिक्षणालयमा म अरू २ जना हितैषीहरूसँग कम्प्युटर सिक्न जान्थेँ । बाले इन्सिच्युट नजिकैको चियानास्ता पसलमा कम्प्युटर सिकेपछि खाजा स्वरूप चिया बिस्कुट खाने ब्यवस्था गर्दिनुभएको थियो ।  एक प्याकेट नुनिलो बिस्कुट र एक कप चिया खाएर साढे २ महिना जति मैले कम्प्युटर सिकेँ । कम्प्युटर सिक्दा किबोर्डमा भएका अक्षर नहेरी टाइप गर्ने प्रशिक्षक देख्दा, मनमनै लाग्थ्यो कि मैले पनि उनले जस्तै कहिले सम्म टाइप गरूँला ? अतः देब्रे हातको कान्छी औंलामा ए, साइलीमा एस, माझीमा डि, यस्तै गरी अरू औंलामा अरू अक्षरहरू लेखेर टाइपिङ क्षमतालाई निखार्ने मेरो प्रयास रहन्थ्यो । पछि प्रशिक्षकले टाइपशालाको रामायण खेल खेल्न सिकाए, जुन खेलले मेरो टाइपिङमा धेरै सुधार ल्याउन मद्दत गर्यो ।

टाइपिङमा अलिकति अभ्यस्त हुन थालेपछि मैले माइक्रोसफ्ट वर्ड, एक्सेल, प…