Skip to main content

“इज नेपाल अ गुड कन्ट्री टू लिभ?”

“इज नेपाल अ गुड कन्ट्री टू लिभ?” केहि हप्ता पहिले कामबाट ट्राममा फर्कदै गर्दा कोसोभोको एकजना साथीले सोधेको थियो मलाई । संवादका क्रममा मैले ‘दुईचार वर्ष यतै (फिनल्याण्डमा) काम गरेर आफ्नै देशमा फर्कन्छु भन्दैगर्दा उसले राखेको जिज्ञासा थियो यो । र, त्यो साँझ उसलाई मैले उसले राखेको जिज्ञासाको प्रतिउत्तर दिन पाइँन कारण ट्रामबाट झर्नु र जेब्रा क्रसिङमा हरियो बत्ति बल्नु एकैपल्ट भो जसले गर्दा ऊ रेल भेट्न उत्तरतिर रहेको ट्रेन स्टेशन जान ओरालो कुद्यो, म बस भेट्नलाई पूर्वतिर उकालो चढेँ ।
मध्यशहर (सिटीसेन्टर) बाट मेरो निवाससम्मको २५ मिनेटको बसयात्रामा उसको त्यो जिज्ञासा मेरो दिमागमा दिगमिग दिगमिग भैरह्यो ! जवाफ भेटिनँ । खाना खाएर एकछिन खबरहरु हेरेँ । प्रायः बिहान र साँझमा गरी म दुईपटक देशका खबरहरु हेर्ने गर्छु । त्यो साँझ त्यो दिनको मेरो दोश्रो कोटा पूरा गरेँ खबरहरु हेरेँ – नागरिकन्यूज, इकान्तिपूर, माइसंसार, अनलाइनखबर, सेतोपाटी अनि आफ्नै गाउँठाउँको खबर हेर्नलाई बेनीअनलाइनको वेभसाइट खोलेँ । दक्षिण एशियाली फुटबल च्याम्पियनसिपमा उपाधी चुम्ने लक्ष्यसहितको नेपाली टोलीको विशेष तयारी बाहेकको गर्व गर्न लायकको समाचार केहि भेटिनँ मैले ।
त्यो साँझ यता मैले बाढीले चिथोरेको गरिव नेपाली बस्तीको ब्यथा, बलात्कार, हत्या, बन्द, विरोध, भ्रष्ट्रचार, अनियमितता अनि ठगीका थुप्रै खबरहरु पढेँ । बिचमा नेपाली फुटबल टोलीको उत्कृष्ट प्रदर्शनीको खबरले निकै उत्साहित म नेपाली टोली सेमिफाइनलबाट बाहिरिएको खबर पढेपछि खिस्रिक पर्न विवश बनेँ । कसम त्यो साँझ करोडौं नेपालीहरुको झैं एकदम विचलित र हतास मनस्थिती मेरो पनि भएको थियो । म सन्न भएको थिएँ त्यो साँझ । जब हामीले हाम्रै मैदानमा हामीले जित्दै आएको टोलीसँग खेल हार्नुपर्‍यो, त्यो निकै नै पिडादायी थियो ।
यसै बिचमा सहमतिको खिचडी नपाकिरहेको बेला सरकार गठन र चारदलीय संयन्त्रको राजनैतिक रवैयाका विरुद्धमा आन्दोलनरत भनिएका ३३ दलीय मोर्चाहरु सहमति नजिक पुगेको खबर पनि पढेँ । गोलमेच सम्मेलन गर्ने निर्णय भो भन्ने खबर पढेँ । मनमा आशा पलायो अब संविधान जारी गर्ने गरी संविधानसभाको निर्वाचन हुने भो भनेर मन आल्हादित भो । तीनदशकपछिको सुन्दर परिकल्पना गरी मैले लेखिरहेको उपन्यास बि.सं. २१०० को लेखनकार्य राजनैतिक अस्थिरताबिच एकवर्ष यता अगाडि बढाउन सकेको थिइन, राजनीतिक सहमति भएको खबर पढ्दाको साँझ थप तीन पृष्ठ लेखेँ । मनमा लागेको थियो – कि छिट्टै म मेरो कोसोभोको मित्रसामू “ह्वाइ नेपाल इज अ गुड कन्ट्री टू लिभ” विषयमा केहि प्रष्ट र विश्वसनिय आधारहरू प्रस्तुत गर्न पाउनेछु ।
गोलमेच सम्मेलन गर्ने सहमति भएको पर्सिपल्ट त्यो सहमति तुहिएको खबर पढेँ । मैले फेरि निराश बन्नुपर्यो । हुँदाहुँदा हिजो त यस्तो पनि खबर पढेँ कि बन्द अवज्ञा गरेको आरोपमा यात्रुवाहक बसमा आगजनी गरेछन् – कथित क्रान्तिकारीहरुले ! हे भगवान ! म एकपल्ट फेरि स्तब्ध भएँ हिजो । कस्तो ताण्डब मच्चाइरहेका हुन् यिनीहरुले ? परिवर्तनका नाममा हिजो १७ हजारको बलि चढाउने यिनीहरु, ऐतिहासिक धरोहर, पुलपुलैसा, टेलिफोन टावर, प्रशासनिक भवन जलाउने पनि यिनैहरु, अब हुँदाहुँदा क्रान्तिको नाममा मान्छेहरुलाई जिउँदै बसमा जलाउन खोज्ने पनि उनैहरु ! उनीहरुलाई थुक्न मन लाग्यो, थुकेँ । खबर पढेपछि म शौचालय गएँ – उनीहरुको क्रान्तिको अगुवा भनिएको ख्याउटे बृद्ध र राजनैतिक सहमति गर्न नसक्ने दलका कथित शिर्षस्थ नेताहरु मैले दिशा गरिरहेको कमोटभित्र छन भन्ने परिकल्पना गर्दै पन्ध्र मिनेटसम्म दिशा पनि बसेँ । 
अहँ मैले मेरो कोसोभोको साथीलाई चित्त बुझ्ने गरी उसको प्रश्न “इज नेपाल अ गुड कन्ट्री टू लिभ” को जवाफ भेट्टाउन सकेको छैन ! के मेरो परिवारका अन्य सदस्यहरु नेपालमै भएका आधारमा मैले नेपाल फर्किनु पर्ने हो ? के नेपाल मेरो जन्मभूमि भएकै कारण मैले मेरो देश बस्नयोग्य देश भन्नुपर्ने हो ? म सन्न भएको छु । हो, म बिलखबन्द भएको छु ! कठै मेरो हविगति ! बिचरा म नेपाली !
Post a Comment

Popular posts from this blog

(अ)भद्र मान्छेहरूका उरेन्ठेउलो सपना ...

साहित्य यात्रामा मेरो पहिलो प्रकाशित सृजनाको शिर्षक थियो - 'बेनी शान्त मुस्कुरार्इरहेछ ।'
'न्यू धौलागिरि' दैनिकमा यहि शिर्षकको कविता प्रकाशित गरेर मैले लेख्ने कामको थालनी गरेको थिएँ । आज निकै भावुकताका साथ म त्यो दिनलार्इ सम्झिरहेछु जुनदिन जिल्ला बिकास समितिका तत्कालिन उपसभापति मेरा पिताजीका लागि प्राप्त सरकारी आवासमा बुबासँगै बसेर म स्थानीय सरकारी मा.वि. मा अध्ययन गर्ने गर्थे । ५० को दशकको मध्यवर्षका स्वर्णिम दिनहरूमा बेनी बिछट्टै सुन्दर लाग्थ्यो, मलार्इ । पञ्चायतको काला दिनहरू पछि म्याग्दी उल्लेखनीय रूपमा शान्त नै थियो पनि । राजनैतिक र्इबी, र्इख अलिअलि थियो जस्तो मेरो अनुभूति छ । र, मलार्इ त्यो स्वभाविक नै थियो भन्ने पनि लाग्छ । किनकी, मानिसहरूको चेतनाको स्तर अहिलेको जस्तो फराकिलो हुनसक्ने सम्भावनामा नै थिएन । 
तर आज?
आज यो अलिअलि हैन, बेस्सरी खजमजिएको छ । राजनैतिक आस्थाका आधारमा मानिसहरू यो हदसम्मको नीचतामा प्रकट हुनेछन् भन्ने मैले कहिल्यै सोचेको थिइँन । सायद म गलत थिएँ । मलार्इ लागेको थियो, सूचना प्रविधीले निकै छोटो समयमै मानिसहरूलार्इ सूचना र तथ्यका मसिना पक्षहरू…

डा. बाबुराम भट्टराईलाई खुलापत्र

कुनै बेलाका मेरा सर्बाधिक प्रिय नेता डा. बाबुराम भट्टाराईज्यू सादार नमस्कार, सर्वप्रथम त यहाँलाई यहाँकै “प्रिय अभिवादन” लालसलामसहित अभिवादन गर्न यसर्थ असमर्थ छु कि त्यो अभिवादनमा मलाई निहत्था, निरीह हजारौं शहादतप्राप्त नौजवानहरुको रगतको “गन्ध” अनुभूत गर्दछु । ती जो जो मारिए, ती देशकै लागि मर्दैछौं भनेर शहादत प्राप्त गरेका थिए । किन्तु, उनीहरुको बलिदानीले देशले जे पाउनु पर्ने थियो त्यो पाएन, जे अनपेक्षित थियो त्यसका साक्षी वर्तमानमा बाँचिरहेका हामीहरु छौ, खैर यो प्रसंगलाई यहि टुंगाऔं । डा. सा’ब, यहाँलाई अचम्भित पार्ला कि यो अपरिचितले अकारण किन यो खुलापत्र लेख्यो ? तर म यहाँलाई दुई कुरा स्पष्ट पार्न चाहन्छु – पहिलो हामीहरु परिचित छौं, र दोश्रो यो पत्र लेख्नुको कारण छ । हो डाक्टरसा’ब अत्यन्तै सान्दर्भिक कारण ! अर्थमन्त्रीका हैसियतमा यहाँ म्याग्दी भ्रमणमा आउँदैका दिन उद्योग बाणिज्य संघ म्याग्दीको सभाहलमा उपस्थितहरुको यहाँसँग साक्षात्कार चलिरहँदा, दाहिने हात मेरो पनि उठेको थियो । ५ मिनेटसम्म अविश्रान्त हात उठिरहेपछि, बजारका “गन्यमान्यहरु” को हातबाट माइक्रोफोन मनेर आईपुगेको थियो । मलाई राम…

कम्प्यूटर, इन्टरनेट र म

एस. एल. सी. अर्थात प्रवेशिका परीक्षापछि नतिजा प्रकाशित हुन्ज्यालसम्मको करिब साढे तीन महिनाको फुर्सदमा कम्प्युटर चलाउन सिक्ने चलन भर्खर शुरू हुँदै थियो । त्यहि छेकोमा मैले पनि कम्प्युटर सिक्ने अवसर पाएथेँ । घरबाट ७ किलोमिटर टाढा रहेको बागलुङ बजारमा रहेका एक नातेदारको कम्प्युटर शिक्षणालयमा म अरू २ जना हितैषीहरूसँग कम्प्युटर सिक्न जान्थेँ । बाले इन्सिच्युट नजिकैको चियानास्ता पसलमा कम्प्युटर सिकेपछि खाजा स्वरूप चिया बिस्कुट खाने ब्यवस्था गर्दिनुभएको थियो ।  एक प्याकेट नुनिलो बिस्कुट र एक कप चिया खाएर साढे २ महिना जति मैले कम्प्युटर सिकेँ । कम्प्युटर सिक्दा किबोर्डमा भएका अक्षर नहेरी टाइप गर्ने प्रशिक्षक देख्दा, मनमनै लाग्थ्यो कि मैले पनि उनले जस्तै कहिले सम्म टाइप गरूँला ? अतः देब्रे हातको कान्छी औंलामा ए, साइलीमा एस, माझीमा डि, यस्तै गरी अरू औंलामा अरू अक्षरहरू लेखेर टाइपिङ क्षमतालाई निखार्ने मेरो प्रयास रहन्थ्यो । पछि प्रशिक्षकले टाइपशालाको रामायण खेल खेल्न सिकाए, जुन खेलले मेरो टाइपिङमा धेरै सुधार ल्याउन मद्दत गर्यो ।

टाइपिङमा अलिकति अभ्यस्त हुन थालेपछि मैले माइक्रोसफ्ट वर्ड, एक्सेल, प…