Skip to main content

“इज नेपाल अ गुड कन्ट्री टू लिभ?”

“इज नेपाल अ गुड कन्ट्री टू लिभ?” केहि हप्ता पहिले कामबाट ट्राममा फर्कदै गर्दा कोसोभोको एकजना साथीले सोधेको थियो मलाई । संवादका क्रममा मैले ‘दुईचार वर्ष यतै (फिनल्याण्डमा) काम गरेर आफ्नै देशमा फर्कन्छु भन्दैगर्दा उसले राखेको जिज्ञासा थियो यो । र, त्यो साँझ उसलाई मैले उसले राखेको जिज्ञासाको प्रतिउत्तर दिन पाइँन कारण ट्रामबाट झर्नु र जेब्रा क्रसिङमा हरियो बत्ति बल्नु एकैपल्ट भो जसले गर्दा ऊ रेल भेट्न उत्तरतिर रहेको ट्रेन स्टेशन जान ओरालो कुद्यो, म बस भेट्नलाई पूर्वतिर उकालो चढेँ ।
मध्यशहर (सिटीसेन्टर) बाट मेरो निवाससम्मको २५ मिनेटको बसयात्रामा उसको त्यो जिज्ञासा मेरो दिमागमा दिगमिग दिगमिग भैरह्यो ! जवाफ भेटिनँ । खाना खाएर एकछिन खबरहरु हेरेँ । प्रायः बिहान र साँझमा गरी म दुईपटक देशका खबरहरु हेर्ने गर्छु । त्यो साँझ त्यो दिनको मेरो दोश्रो कोटा पूरा गरेँ खबरहरु हेरेँ – नागरिकन्यूज, इकान्तिपूर, माइसंसार, अनलाइनखबर, सेतोपाटी अनि आफ्नै गाउँठाउँको खबर हेर्नलाई बेनीअनलाइनको वेभसाइट खोलेँ । दक्षिण एशियाली फुटबल च्याम्पियनसिपमा उपाधी चुम्ने लक्ष्यसहितको नेपाली टोलीको विशेष तयारी बाहेकको गर्व गर्न लायकको समाचार केहि भेटिनँ मैले ।
त्यो साँझ यता मैले बाढीले चिथोरेको गरिव नेपाली बस्तीको ब्यथा, बलात्कार, हत्या, बन्द, विरोध, भ्रष्ट्रचार, अनियमितता अनि ठगीका थुप्रै खबरहरु पढेँ । बिचमा नेपाली फुटबल टोलीको उत्कृष्ट प्रदर्शनीको खबरले निकै उत्साहित म नेपाली टोली सेमिफाइनलबाट बाहिरिएको खबर पढेपछि खिस्रिक पर्न विवश बनेँ । कसम त्यो साँझ करोडौं नेपालीहरुको झैं एकदम विचलित र हतास मनस्थिती मेरो पनि भएको थियो । म सन्न भएको थिएँ त्यो साँझ । जब हामीले हाम्रै मैदानमा हामीले जित्दै आएको टोलीसँग खेल हार्नुपर्‍यो, त्यो निकै नै पिडादायी थियो ।
यसै बिचमा सहमतिको खिचडी नपाकिरहेको बेला सरकार गठन र चारदलीय संयन्त्रको राजनैतिक रवैयाका विरुद्धमा आन्दोलनरत भनिएका ३३ दलीय मोर्चाहरु सहमति नजिक पुगेको खबर पनि पढेँ । गोलमेच सम्मेलन गर्ने निर्णय भो भन्ने खबर पढेँ । मनमा आशा पलायो अब संविधान जारी गर्ने गरी संविधानसभाको निर्वाचन हुने भो भनेर मन आल्हादित भो । तीनदशकपछिको सुन्दर परिकल्पना गरी मैले लेखिरहेको उपन्यास बि.सं. २१०० को लेखनकार्य राजनैतिक अस्थिरताबिच एकवर्ष यता अगाडि बढाउन सकेको थिइन, राजनीतिक सहमति भएको खबर पढ्दाको साँझ थप तीन पृष्ठ लेखेँ । मनमा लागेको थियो – कि छिट्टै म मेरो कोसोभोको मित्रसामू “ह्वाइ नेपाल इज अ गुड कन्ट्री टू लिभ” विषयमा केहि प्रष्ट र विश्वसनिय आधारहरू प्रस्तुत गर्न पाउनेछु ।
गोलमेच सम्मेलन गर्ने सहमति भएको पर्सिपल्ट त्यो सहमति तुहिएको खबर पढेँ । मैले फेरि निराश बन्नुपर्यो । हुँदाहुँदा हिजो त यस्तो पनि खबर पढेँ कि बन्द अवज्ञा गरेको आरोपमा यात्रुवाहक बसमा आगजनी गरेछन् – कथित क्रान्तिकारीहरुले ! हे भगवान ! म एकपल्ट फेरि स्तब्ध भएँ हिजो । कस्तो ताण्डब मच्चाइरहेका हुन् यिनीहरुले ? परिवर्तनका नाममा हिजो १७ हजारको बलि चढाउने यिनीहरु, ऐतिहासिक धरोहर, पुलपुलैसा, टेलिफोन टावर, प्रशासनिक भवन जलाउने पनि यिनैहरु, अब हुँदाहुँदा क्रान्तिको नाममा मान्छेहरुलाई जिउँदै बसमा जलाउन खोज्ने पनि उनैहरु ! उनीहरुलाई थुक्न मन लाग्यो, थुकेँ । खबर पढेपछि म शौचालय गएँ – उनीहरुको क्रान्तिको अगुवा भनिएको ख्याउटे बृद्ध र राजनैतिक सहमति गर्न नसक्ने दलका कथित शिर्षस्थ नेताहरु मैले दिशा गरिरहेको कमोटभित्र छन भन्ने परिकल्पना गर्दै पन्ध्र मिनेटसम्म दिशा पनि बसेँ । 
अहँ मैले मेरो कोसोभोको साथीलाई चित्त बुझ्ने गरी उसको प्रश्न “इज नेपाल अ गुड कन्ट्री टू लिभ” को जवाफ भेट्टाउन सकेको छैन ! के मेरो परिवारका अन्य सदस्यहरु नेपालमै भएका आधारमा मैले नेपाल फर्किनु पर्ने हो ? के नेपाल मेरो जन्मभूमि भएकै कारण मैले मेरो देश बस्नयोग्य देश भन्नुपर्ने हो ? म सन्न भएको छु । हो, म बिलखबन्द भएको छु ! कठै मेरो हविगति ! बिचरा म नेपाली !
Post a Comment

Popular posts from this blog

नेताको छोरा १ - समाज, विकास र चुनाव

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)
“यहाँ के छैन?” रेलगाडीभित्रबाट बाहिर चियाउँदै मैले आफैलाई प्रश्न गर्ने गर्दछु । शिशाबाहिर चिल्ला सडकहरु देखिन्छन । सफा पानी पोखरीहरु देखिन्छन । अनि देखिन्छन्, ससाना नानीबाबुहरुको किताबमा कोरिएका चित्रहरुमा जस्तै आँखाभरी बस्ने खेल मैदान, बगैंचा र घरहरु पनि । बिगत ५ बर्षदेखि म काममा जाँदै गर्दा या बिद्यालय जाँदै गर्दा अनि कहिलेकाही साथीभाईहरु भेट्न जाँदा उहि बाटो त्यहि नामको रेलगाडीे चढेर मैले गर्ने रेलयात्रा तीनै ५ वटा बिसौनी पार गरेर १५ मिनेटमा अन्तिम बिसौनीमा पुगेर रोकिन्छ तर मेरा मनभरी उब्जने तर्कनाहरु रेलगाडीसँगै रोकिदैनन् । ती अझै बढ्दै जान्छन । 
सडकमा मान्छेहरु हतारिदै आ…

नेताको छोरा २ - टिकट, उत्साह र यात्रा

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)"दाई, बधाई छ । अंकलको टिकट भएजस्तो छ ।" एकजना गाउँले भाईले फेसबुक म्यासेन्जरमा खबर गरेको रहिछन् । मैले आश्चर्यतापूर्वक उनलाई प्रतिप्रश्न गरेँ – "को अंकल ?" मेरो प्रश्नले ती भाई झन छक्क परे । भने, "को अंकल हुनु ? हजुरको बाबा के!" "कहाँ अंकल भन्या त ? तिमीले मेरो बाबालाई पुसाजु भन्नुपर्छ ।" मैले उनलाई हाम्रो नाता सम्झाउनु आफ्नो कर्तव्य ठानेँ । फेरि चुनावको पारो ह्वात्तै बढ्दै थियो । बाबाले टिकट पाएको अपुष्ट समाचार जसले सुनाएको छ, प्रचार उही ब्यक्तिबाट थाल्नु पनि चुनावी रणनीतिको एउटा पाटो त छँदै थियो ।
यसरी, एउटा गाउँले भाईबाट बाले संसदीय निर…

सामाजिक संजाल, म अनि मेरा साथीहरू

अचानक १६ डिसेम्बरको दिन, अभूतपूर्व साहसका साथ मैले एउटा निर्णय लिएँ । विद्यमान सामाजिक संजालहरूबाट बाहिरिने । उसो त बेलाबेलामा म सामाजिक संजालहरू विशेष गरी फेसबुकबाट दुईचार दिनका लागि विश्राम लिने गर्दथेँ । त्यसरी विश्राम लिदा एकाध साथीभाईहरूले बडो प्रेमपूर्वक मसँग संचार सम्पर्क स्थापित गर्थे। फेसबुकमा निकै नै सक्रिय हुने मलाई छिट्टै फर्किनलाई आग्रह पनि गर्थे । उनीहरूको आग्रह सँगसँगै म फेरि त्यहि भर्चुअल दुनियाँमा सामाजिक सम्बन्धहरूको नविकरण गर्ने कामलाई निरन्तरता दिने गर्दथे । ट्विटरमा खासै सक्रिय नहुने मलाई इन्स्टाग्राममा बेलाबेलामा तरह तरहका तस्बीरहरू पोस्टिनु मन पर्थ्यो । तर, फेसबुकमा चाँहि म अचाक्ली नै सक्रिय थिएँ । तर ८ बर्षदेखिको फेसबुकको खातालाई सदाका लागि निष्क्रिय पारेपछि मसँग चल्तिका सामाजिक संजालमा प्रोफाइल रहेन ।  अतः बितेका आधा महिनादेखि म साँच्चिकै सामाजिक जीवन बाँच्ने प्रयत्नमा लागेको छु ।
उसो त सामाजिक संजालबाट बाहिरिनुलाई कतिपयले साथीभाईहरूको विशाल संजालबाट आफूलाई विमूख पार्नु हो भनेर बुझ्ने गर्दछन् । यहिँ नेर म फेसबुकमा मसँग जोडिएका करिब १२०० जना साथीहरू र मसँग जोड…