Skip to main content

११. बाँके सार्की जसबाट मैले सिकेँ सीपको विशिष्टीकरण !

म बच्चै थिएँ त्यतिखेर जतिबेला उनी बुढ्यौली उमेरमा पनि सक्रिय जिन्दगी बाँच्दै थिए । त्यतिखेर उनको उमेर कति थियो म उति भेउ पाउँदिन तर उनको मुहारमा जुन ‘चमक’ म पाउँथे त्यो अतुलनिय चमक थियो । त्यहि आकर्षणले भरिएको चमक लिएर उनी बेलाबेलामा हाम्रो घरमा आउने गर्थे । उनी बुढै भएपनि तगडा थिए । जजसकोमा उनले काम गरे र खाना खाए उनीहरुको जिकिर थियो – “बाँकेको जस्तो खुवाई गाउँमा कसैको छैन !” काम त उनी अरु केहि गर्दैनथे सिवाय दाउरा चिर्नु बाहेक, तर उनको दाउरा चिराई गाउँमै अरु कसैको थिएन । उनको दाउरा चिर्ने सीपको तारिफ नगर्ने गाउँमा कोही थिएन । हुन पनि उनको त्यो सिप बेजोड थियो । एकदम तारिफयोग्य !
हो, उनै बाँके मामा जसलाई दाउँरा चिर्नका लागि सबै गाउँलेले निम्ताउने गर्थे । कहिले काही त निकै दिन सम्म उनलाई पर्खनु पर्ने हुन्थ्यो । जब घरमा खाना बनाउनलाई दाउरा सकिएको हुन्थ्यो अनि आमाको गनगन शुरुहुन्थ्यो – “यी बाँके दाईलाई दाउरा चिर्न आऊ है भनेको नी एक महिना भैसक्यो, अहिले सम्म आछैनन ।” हाम्रा बालाई पार्टीको बाहेक घरको काम गर्ने खासै फुर्सद नहुने अनि म र भाई सानै, त्यसकारण पनि आमालाई निकै दुख थियो त्यतिखेर घरायसी कामकाज गर्नलाई । बन फुकाउँदा र कहिलेकाही आफ्नै जग्गाको बुढा रुखहरु ढालेपछि दाउरा चिर्नु पर्ने काम आइलाग्थ्यो, अनि त्यो काम गाउँमा बाँके मामा कसैले गर्न जान्दैनथे !
प्रायः दाउरा चिर्ने काम पर्दा बिहानको खाना हाम्रैमा खाने गरी आउँथे बाँके मामा । हाम्रोमा त्यस्तो दिनभरीको दाउरा चिराई पनि हुन्थेन । अलिअलि हुन्थ्यो जसलाई हुने बिहानबिहान आएर गर्थे । यस्तो गर्दा उनलाई दुईचिज फाइदा हुन्थ्यो । पहिलो उनी बिहान दाउरा चिरेर त्यहि घरमा खाना खान पाउँथे, दोश्रो चाँहि बिहान एक ठाउँमा काम भ्याएर दिउँसो अर्काकोमा जान भ्याउथे । यिनले दाउरा चिरेको हेर्न मलाई निकै नै आनन्ददायक लाग्थ्यो । अनि कहिलेकाही यिनले दाउरा चिरेको हेर्ने पनि गथेँ म । तर उनले चाँहि हप्काउँथे – यहाँ नजिकै नबस, दाउराको चोइटोले लाग्छ ! उनले हप्काए पनि म अटेर गरी गरी उनको सीप हेर्थे, मनमन सोच्दै कि यी मामाले झैं दाउरा चिर्न जाने त आमालाई सजिलो पनि हुने, खुशी पार्न पनि सकिने । एकदुईपटक उनले दाउरा चिर्दै गर्दा बञ्चरो मागेर दाउरा चिर्ने प्रयास पनि गरेको छु, तर कहिल्यै एउटो फक्ल्याँटो पनि निकाल्न सक्दिनथेँ अनि उनी कराउँथे – “तिम्रो रहरले हुन्न भान्जा, जाऊ पढ्न । जे काम आउँछ त्यो पो गर्ने हो । तिम्लाई दाउरा चिर्न आउन्न, मैले पढ्न जान्दिनँ !” तैपनि कहिलेकाही घरमा खाना बनाउनलाई दाउरा चिर्नै पर्यो भने बञ्चरो बोकेर दाउरा चिर्न म आफै कस्सिन्थेँ । तर दुईचोट प्रहार गर्न नपाउँदै आमाले कराईहाल्नु हुन्थ्यो – “उता जा गाईने अहिले आफ्नै खुट्टामा हान्लास् !”  
बाँके मामा खाना चाँही निकै नै खान्थे । तर पनि उनको खुवाईको विषय लिएर उनको अगाडि कसैले पनि केही चित्त दुखाई गर्दैनथे । सायद गाउँलेहरुलाई, “धेरै खान्छौ” भनेर गुनासो गर्दा उनले दाउरा चिर्ने काम त्यसै छाडेर सन्केर हिड्दे भने त बर्बादै हुन्छ नि, भन्नेपनि लाग्दो हो । त्यसकारण मान्छेहरु उनको दाउरा चिर्ने कलाको मात्र प्रशंसा गर्ने गर्दथे । छिटो पनि र राम्रो पनि दाउरा चिर्ने उनको त्यो विशेष कलाको कारणले गर्दा पनि गाउँलेहरुका लागि विशेष महत्वको मान्छे थिए । 
हुन त बाँके मामा स्वर्गे भैसकेको पनि वर्षौ भैसक्यो तर उनले चिरेको दाउराबाट पाकेको खाना खाएका धेरै चौरलीहरुले अहिले विभिन्न क्षेत्रमा विभिन्न सफलताहरु हात पारेका छन । मलाई थाहा छैन मेरा कति गाउँलेहरुले उनलाई अझैसम्म स्मरण गर्दछन । तर मैले उनलाई आज पर्यन्त बिर्सिन सकेको छैन, बरु मेरा जीवनका एक प्रेरक ब्यक्तित्व बनेर उनी मेरो मनमस्तिष्कमा छाइरहेका छन् । उनले मलाई सिकाएका छन् – तिमीजस्तो सुकै होऊ तर तिम्रो विशेष कलाको अगाडि दुनियाँ लम्पसार पर्दछ । त्यसकारण तिम्रो आफ्नो दक्षता के मा छ त्यसमा तिमी परिष्कृत हुँदै जाऊ । सफल बन्दै जाऊ । विशेष बन्दै जाऊ । हो, बाँके मामा मैले पनि अब आफ्नो एउटा क्षेत्र तय गर्ने बेला भएको छ ! साहित्य रोजूँ कि म समाजसेवा ? राजनीतिमा मेरो दक्षताको श्रीवृद्दि होला कि ब्यवसायमा ? म बिडम्बनापूर्ण समयबाट गुज्रिरहेको छु । हो मामा म अझै बिलखबन्दमा छु । 
Post a Comment

Popular posts from this blog

(अ)भद्र मान्छेहरूका उरेन्ठेउलो सपना ...

साहित्य यात्रामा मेरो पहिलो प्रकाशित सृजनाको शिर्षक थियो - 'बेनी शान्त मुस्कुरार्इरहेछ ।'
'न्यू धौलागिरि' दैनिकमा यहि शिर्षकको कविता प्रकाशित गरेर मैले लेख्ने कामको थालनी गरेको थिएँ । आज निकै भावुकताका साथ म त्यो दिनलार्इ सम्झिरहेछु जुनदिन जिल्ला बिकास समितिका तत्कालिन उपसभापति मेरा पिताजीका लागि प्राप्त सरकारी आवासमा बुबासँगै बसेर म स्थानीय सरकारी मा.वि. मा अध्ययन गर्ने गर्थे । ५० को दशकको मध्यवर्षका स्वर्णिम दिनहरूमा बेनी बिछट्टै सुन्दर लाग्थ्यो, मलार्इ । पञ्चायतको काला दिनहरू पछि म्याग्दी उल्लेखनीय रूपमा शान्त नै थियो पनि । राजनैतिक र्इबी, र्इख अलिअलि थियो जस्तो मेरो अनुभूति छ । र, मलार्इ त्यो स्वभाविक नै थियो भन्ने पनि लाग्छ । किनकी, मानिसहरूको चेतनाको स्तर अहिलेको जस्तो फराकिलो हुनसक्ने सम्भावनामा नै थिएन । 
तर आज?
आज यो अलिअलि हैन, बेस्सरी खजमजिएको छ । राजनैतिक आस्थाका आधारमा मानिसहरू यो हदसम्मको नीचतामा प्रकट हुनेछन् भन्ने मैले कहिल्यै सोचेको थिइँन । सायद म गलत थिएँ । मलार्इ लागेको थियो, सूचना प्रविधीले निकै छोटो समयमै मानिसहरूलार्इ सूचना र तथ्यका मसिना पक्षहरू…

डा. बाबुराम भट्टराईलाई खुलापत्र

कुनै बेलाका मेरा सर्बाधिक प्रिय नेता डा. बाबुराम भट्टाराईज्यू सादार नमस्कार, सर्वप्रथम त यहाँलाई यहाँकै “प्रिय अभिवादन” लालसलामसहित अभिवादन गर्न यसर्थ असमर्थ छु कि त्यो अभिवादनमा मलाई निहत्था, निरीह हजारौं शहादतप्राप्त नौजवानहरुको रगतको “गन्ध” अनुभूत गर्दछु । ती जो जो मारिए, ती देशकै लागि मर्दैछौं भनेर शहादत प्राप्त गरेका थिए । किन्तु, उनीहरुको बलिदानीले देशले जे पाउनु पर्ने थियो त्यो पाएन, जे अनपेक्षित थियो त्यसका साक्षी वर्तमानमा बाँचिरहेका हामीहरु छौ, खैर यो प्रसंगलाई यहि टुंगाऔं । डा. सा’ब, यहाँलाई अचम्भित पार्ला कि यो अपरिचितले अकारण किन यो खुलापत्र लेख्यो ? तर म यहाँलाई दुई कुरा स्पष्ट पार्न चाहन्छु – पहिलो हामीहरु परिचित छौं, र दोश्रो यो पत्र लेख्नुको कारण छ । हो डाक्टरसा’ब अत्यन्तै सान्दर्भिक कारण ! अर्थमन्त्रीका हैसियतमा यहाँ म्याग्दी भ्रमणमा आउँदैका दिन उद्योग बाणिज्य संघ म्याग्दीको सभाहलमा उपस्थितहरुको यहाँसँग साक्षात्कार चलिरहँदा, दाहिने हात मेरो पनि उठेको थियो । ५ मिनेटसम्म अविश्रान्त हात उठिरहेपछि, बजारका “गन्यमान्यहरु” को हातबाट माइक्रोफोन मनेर आईपुगेको थियो । मलाई राम…

कम्प्यूटर, इन्टरनेट र म

एस. एल. सी. अर्थात प्रवेशिका परीक्षापछि नतिजा प्रकाशित हुन्ज्यालसम्मको करिब साढे तीन महिनाको फुर्सदमा कम्प्युटर चलाउन सिक्ने चलन भर्खर शुरू हुँदै थियो । त्यहि छेकोमा मैले पनि कम्प्युटर सिक्ने अवसर पाएथेँ । घरबाट ७ किलोमिटर टाढा रहेको बागलुङ बजारमा रहेका एक नातेदारको कम्प्युटर शिक्षणालयमा म अरू २ जना हितैषीहरूसँग कम्प्युटर सिक्न जान्थेँ । बाले इन्सिच्युट नजिकैको चियानास्ता पसलमा कम्प्युटर सिकेपछि खाजा स्वरूप चिया बिस्कुट खाने ब्यवस्था गर्दिनुभएको थियो ।  एक प्याकेट नुनिलो बिस्कुट र एक कप चिया खाएर साढे २ महिना जति मैले कम्प्युटर सिकेँ । कम्प्युटर सिक्दा किबोर्डमा भएका अक्षर नहेरी टाइप गर्ने प्रशिक्षक देख्दा, मनमनै लाग्थ्यो कि मैले पनि उनले जस्तै कहिले सम्म टाइप गरूँला ? अतः देब्रे हातको कान्छी औंलामा ए, साइलीमा एस, माझीमा डि, यस्तै गरी अरू औंलामा अरू अक्षरहरू लेखेर टाइपिङ क्षमतालाई निखार्ने मेरो प्रयास रहन्थ्यो । पछि प्रशिक्षकले टाइपशालाको रामायण खेल खेल्न सिकाए, जुन खेलले मेरो टाइपिङमा धेरै सुधार ल्याउन मद्दत गर्यो ।

टाइपिङमा अलिकति अभ्यस्त हुन थालेपछि मैले माइक्रोसफ्ट वर्ड, एक्सेल, प…