Skip to main content

मेरा प्रिय तीन बाल सखाहरू, तीन प्रेरकहरू !

शितल । तस्बीरः उनको फेसबुक
अल्बर्ट हब्बर्डले भनेका छन् – साथी भनेको त्यो हो जसलाई तिम्रो बारे सबै थाहा हुन्छ, र पनि माया गर्छ ! (“A friend is someone who knows all about you and still loves you.”  ― Elbert Hubbardहो, म मेरा तीनै तीनसाथीहरुका बारेमा लेख्तैछु जो सँग मेरा जीवनका स्वर्णीम पलहरु ब्यतित भएका छन । जो सँग म ठुस्केको छु । जो मसँग ठुस्केका छन । ठुस्काई एकै निमेश पनि लम्बाउन सकेको छैन र फेरि कुद्दै उनीहरु कहाँ म पुगेको छु । दौड्दै उनीहरु म भएको ठाउँमा आएका छन । ती तीनै साथीहरू जसलाई मेरा उज्याला पक्षहरु थाहा छ, जसको अँध्यारा पक्षहरु म जान्दछु । जसका उज्याला पाटाहरु मेरा यादमा झल्झल्ती आउँछन् जो मेरा अँध्यारा पाटाहरुलाई पनि स्वीकार गर्दछन् । मैले जिद्धी गर्दा मेरा जिद्धीहरु सहर्ष स्वीकारेका छन उनीहरुले ! म एकछिन चुपो लाग्दा किन निराश भएको ? किन नबोलेको भनेर उनीहरुलाई पिडा हुने गथ्र्यो ! जो मभन्दा अरुसँग बढि बोलेका दिन मलाई दुख लाग्थ्यो ! जलन हुन्थ्यो ! अब्यक्त पिडा हुन्थ्यो ! सायद उनीहरुलाई पनि त मलाई जस्तै नै हुन्थ्यो होला नी !

 केस्रा केस्रा गरेर उनीहरुसँग बिताएका पलहरु लेख्ने नै हो भने यी हजारौं शब्दहरुमा पनि सिमित गर्न नसकिने अथाह भावनाले भरिपूर्ण छन । महत्वका आधारमा लेखुँ भने पनि उनीहरुसँग जीवनमा मैले कुनै पनि अमहत्वपूर्ण समय ब्यतित गरेँ भन्ने लाग्दैन ! तर आज केही सन्दर्भहरू म लेख्दैछु जसको यादले मलाई पुलकित बनाउँछ । मलाई मेरो बाल्यकालको याद गराउँछ !
शिब  । तस्वीरः म स्वंयले डेनमार्कमा खिचेको

सारै तेज दौड्ने धावकका रुपमा परिचय थियो गिर्वाणको । गिर्वाण नाताले मेरा मामा हुन । तर ब्यवहारले उनी मेरा साथी । त्यो साथी जोसँग म प्रायः हुने गर्थे । जसलाई आफ्नो संरक्षक जस्तो लाग्थ्यो मलाई । अलि बलिया बांगा पनि थिए उनी । म लड्नभिड्न कसिए पनि खासै बल भएको मान्छे चाँहि होईन । अरु साथीहरु भन्थे – “अलि घमण्डी गर्छस तँ बढि !” तर गिर्वाण भन्थे – “हेर, तिमी नसक्नेसँग भिड्न नतम्सिऊ । तर तिम्ले फलाना फलानालाई चाँहि ककफाइटमा जित्छौ ।” म कस्सिन्थे, कथंकदाचित म हार्न लागे भने गिर्वाण थिए त्यहाँ मलाई जिताउने ! एकदिन यस्तै ककफाइटमा नराम्ररी धुलाई भेटेको थिएँ मैले । बीरे भन्ने एकजना साथी थियो । उसले त्योदिन सार्‍है नराम्ररी दनक दिएको थियो मलाई । मैले दनक एक बजेको छुट्टीमा भेटेको थिएँ । दुईबजे जब गिर्वाण आए अनि मलाई नराम्ररी भने – “बल्ल आज परशुरामको घमण्ड चूर भो ? नसक्नेसँग किन जोरी खोजेको ?” सायद चार कक्षा पढ्दाको हुनुपर्छ । सामाजिक किताबमा हाम्ले रामको कथा पढ्नुपथ्र्यो । त्यहि कथामा थियो परशुराम पात्र । जसको घमण्ड आदर्श पुरुष रामले चूर बनाएका थिए ! त्यसकारण, गिर्वाणले मलाई परशुराम भनेका थिए । त्यसपछि यो लड्ने भिड्ने काममा म अलि पछि नै हुन थाले ।

गिर्वाणसिंह । तस्वीरः उनको फेसबुक
म उनकोमा प्रायः जाने गर्दथे । साँझ उतै खाना खाने र सुत्ने । उनको छुट्टै सुत्ने कोठा पनि थियो । अरु प्रायःसँग उनको उस्तो हिमचिम थिएन । तर मेरो उनको सानिन्ध्यता अचम्मैको थियो । उनका दाजुहरु काठमान्डु बस्नेभएकाले उनी बेलाबेलामा काठमान्डु पनि जाने गर्थे । त्यतिखेर काठमान्डु देख्नेमा हाम्रो स्कुलमै उनी मात्र एउटा थिए । कहिले काही सामाजिक सरको दावा हुन्थ्यो, उनको छोरा जो हामी भन्दा दुईतीन कक्षा सानो कक्षामा पढ्थ्यो ऊसले झिंगे माछा खाएको, रेल चढेको र केरला गएको । तर त्यो कुरो उनको छोराको सम्झनामा थिएन । बच्चा हुँदा भएको कुरो याद पनि कसरी गरोस् ? तर गिर्वाणसिंह सँग एकएक याद थियो । उनले त्यतिखेर सुनाउँथे – महिनाको पचास रुपैयाँमा बिजुली बाल्न पाइन्छ काठमान्डुमा ! काठमान्डुको धरहरा, रानीपोखरी र घण्टाघर मैले चाँहि किताबमा पढेर थाहा पाएको थिएँ उनले ती सबै प्रत्यक्ष देखेका थिए । उनले गरेको गफ सुन्दा म त्यसै रनभूल्ल पर्थे । 

बजार गएर फिल्म हेर्न मनाही थियो मलाई । गाउँघरमा बिजुली बत्ती थिएन, टिभी हुने कुरै भएन । तर काठमान्डुबाट आईसकेपछि एकदुई बाजी उनले मलाई केही हिन्दी चलचित्रका कथाहरु सुनाउथे । त्रिमुर्ती, बाजिगर फिल्ममा हिरोहरुले कस्तो एक्सन देखाएका छन् बताउँथे । म ट्वा परेर उनको कुरा सुनिरहन्थेँ । उनले यिनै फिल्मीकथाहरु सुनाएपछि नै हो मैले पनि  फुपुको घर बेनी गएको मौकामा दुईवटा हिन्दी फिल्म रघुबीर र पहचान हेरेर उनीसँग फिल्मको गफ गरेको । मेरो गफले उनी ट्वा नै परेनन, कारण उनले ती फिल्म पहिले नै हेरिसकेका रहिछन् । मलाई कथा सुनाउन मात्र बाँकी ! तर पछि हामी मिलेर फिल्म हेर्न बागलुङ जान थाल्यौं । फिल्म हेर्न अनि खाजा खानको लागि चालिस रुपैयाँ त चाहियो नै, त्यही चालिस रुपैयाँका लागि हामी महिनाभर हाडेचक्कु बनाएर बेच्ने गथ्र्यौ । र, कुनै एउटा शनिबारको मौका छोपेर बागलुङ पुग्थ्यौं पनि ! 

शिब । नाताले मामाको छोरो । उमेरले भाई (दाई ?) ! सँगै पढेकाले सहपाठी । गिर्वाणसिंह जस्तै मसँग मिल्ने साथी । दुई कक्षासम्म उनले बागलुङमा बोर्डिङ पढेर आएकाले होला तीन कक्षा पास गरेर चारमा पुगेका हामीहरुसँगै उनी पढ्न आए । हामी चारमा एबीसिडी सिक्दै थियौं । हाम्रो भन्दा राम्रो अङ्ग्रेजी भएका उनलाई सामान्य अङ्ग्रेजी वार्तालाप आउँथ्यो ! अलिकति लजालु स्वभावको उनी शुरुशुरुमा खासै बोल्ने थिएनन । पछि हामीसँग नजिकिए । तर विदा हुँदासाथ बागलुङ मामाकोमा गैहाल्ने भएकाले उनीसँग खासै दोस्ती जम्न पाइरहेको थिएन । 

पछि बिस्तारै शुक्रबार बागलुङ कुदिहाल्ने उनी घरमै बस्न थालेपछि उनी, शितल र मेरो राम्रो मित्रता गाँसिन पुग्यो । शितल र उनको घर नजिकै र म पनि प्रायः मावलमै बस्ने भएकाले तीनैजना भेला भएर पढने काम गर्न थाल्यौं । अचेल त्यसलाई “कम्बाइन स्टडी” भनिन्छ सायद, हो त्यही सगोलको पढाई हामीले पाँच कक्षा पढ्दै गर्दा शुरु गरेका थियौं । खाना खाइसकेपछि शितलको घरमा गएर पढ्थ्यौ । अनि सुत्ने तर्खर गर्दैगर्दा हामीले भविष्यको लक्ष्यहरु सुनाउँथ्यौं । अन्ताक्षरी पनि खेल्थ्यौं । अन्ताक्षरी चाँहि शिबले जित्थे । खासमा मलाई र शितललाई भन्दा धेरै गीत उनैलाई थाहा थियो । तर सपना देख्ने कुरामा शितल र शिबले मलाई कहिल्यै जितेनन । हामी सुत्थ्यौं र दश प्रन्ध मिनेट पछि उठेर सपना देखेको विषयमा कुरा गथ्र्यौ । कुरा गथ्र्यौ पनि के भन्नु ? मैले कुरा गर्थे ! ती दुईले दश÷पन्ध्र सम्म सुत्दा कहिल्यै सपना देखेनन । मैले चाँहि सपनाहरु भन्थेँ – बरको बोटको लहरोमा तीनजना पिङ खेल्दाखेल्दै हवाईजहाजमा उडेको ! बाँदर भएर आकाशमा उडेको ! इन्जिनियर भएको ! बुढो उमेरको मान्छे भएको ! बिचरा उनीहरु बल्लबल्ल मलाई पत्याउँथेँ । शितल आश्चर्य प्रकट गर्थिन – “हैन, यति छिट्टै तिम्ले कसरी सपना देख्न सक्छौ ?” म भन्थेँ – “चुपो लागेर सुत न, देखिहालिन्छ नी ! म त सधैं सपनाहरु देख्छु !” अनि फेरि उनी नैराश्यता पोख्थिन – “अनि हामी चाँहि किन देख्दैनौ त ?!” त्यसपछि भन्नलाई मसँग केहि हुन्थेन । म चुप बस्थेँ । उनीहरु पनि चुपै रहन्थे । अहिले आएर ती पलहरु सम्झदा मैले के थाहा पाएँ भने जुन कुरा मैले सपना देखेँ भनेर मेरा साथीहरुसँग त्यतिखेर जिकिर गरिरहेथेँ, त्यो खासमा सपना रैनरैछ । ती सबै रटनाहरु रहेछन ! हो शितल, सपनाहरु फगत सजिलै देखिने कल्पनाहरु होइन रहेछन् ! मनका रटनाहरुलाई सपना भन्न मिल्दो रहेनछ । तर जेभएपनि रटना नै सहि, तिमीहरुले मलाई सपना देख्नलाई प्रेरित गरेका छौ । 

एसएलसी गरेको केहि वर्षमा गिर्वाणसिंह भारतीय सेनामा भर्ति भए । शितल काठमान्डु लागिन, शिब बागलुङ अनि म चाँहि बेनी ! गिर्वाणसिंहसँग दुईवर्षमा एक पटक मुश्किलले भेट हुन थाल्यो । शितल पूरै कन्ट्याक्ट लेस भइन, शिबसँग महिनामा एकदुई फेर । शितल उच्च शिक्षा अध्ययन गर्दै चाइनिज भाषा सिक्नमा लागिन । र, दक्षता पनि हासिल गरिन । पर्यटनको क्षेत्रमा उनको भगिरथ प्रयत्न रह्यो । गाउँकी पहिलो त्यो चेली बनिनँ जो ब्यापारको क्षेत्रमा ईश्यालाग्दो तरिकाले चम्किन । उता शिब बागलुङमा पढ्दै गए, गाँजा चुरोट खाने केटाहरु पनि उनको साथी बने, तर आफू कहिल्यै कुलतमा लागेनन । क्रिकेट र संगीत क्षेत्रमा जुन अभिरुची थियो त्यसैको बृद्धिविकास गर्नमा लागे र पछि उच्च शिक्षाका लागि डेनमार्क हानिए । अहिले डेनमार्कमा अध्ययनरत छन । सबैको आ–आफ्नो क्षेत्रमा राम्रो नै छ । शितल, शिब र म अहिले एउटा सामाजिक संस्थामा क्रियाशिल हुँदैछौ । मलाई उनीहरुले हामीमा भएको सीप र दक्षताले समाज परिवर्तनमा केही टेवा पुर्‍याउन सकिन्छ भनेर हौसला दिएका छन् । मैले सोचेका, कल्पना गरेका हर कोशिसहरुलाई सफल पार्न यथासम्भव प्रयास पनि गरेका छन् । समग्रमा भन्दा मैले मेरा तीन जना साथीहरुबाट सिकेको एउटै ज्ञान हो – खराब वा असल जस्तो होस् तिम्रो साथी त्यो तिम्रो साथी नै । तिम्रो हितैषी हो !
Post a Comment

Popular posts from this blog

नेताको छोरा १ - समाज, विकास र चुनाव

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)
“यहाँ के छैन?” रेलगाडीभित्रबाट बाहिर चियाउँदै मैले आफैलाई प्रश्न गर्ने गर्दछु । शिशाबाहिर चिल्ला सडकहरु देखिन्छन । सफा पानी पोखरीहरु देखिन्छन । अनि देखिन्छन्, ससाना नानीबाबुहरुको किताबमा कोरिएका चित्रहरुमा जस्तै आँखाभरी बस्ने खेल मैदान, बगैंचा र घरहरु पनि । बिगत ५ बर्षदेखि म काममा जाँदै गर्दा या बिद्यालय जाँदै गर्दा अनि कहिलेकाही साथीभाईहरु भेट्न जाँदा उहि बाटो त्यहि नामको रेलगाडीे चढेर मैले गर्ने रेलयात्रा तीनै ५ वटा बिसौनी पार गरेर १५ मिनेटमा अन्तिम बिसौनीमा पुगेर रोकिन्छ तर मेरा मनभरी उब्जने तर्कनाहरु रेलगाडीसँगै रोकिदैनन् । ती अझै बढ्दै जान्छन । 
सडकमा मान्छेहरु हतारिदै आ…

नेताको छोरा २ - टिकट, उत्साह र यात्रा

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)"दाई, बधाई छ । अंकलको टिकट भएजस्तो छ ।" एकजना गाउँले भाईले फेसबुक म्यासेन्जरमा खबर गरेको रहिछन् । मैले आश्चर्यतापूर्वक उनलाई प्रतिप्रश्न गरेँ – "को अंकल ?" मेरो प्रश्नले ती भाई झन छक्क परे । भने, "को अंकल हुनु ? हजुरको बाबा के!" "कहाँ अंकल भन्या त ? तिमीले मेरो बाबालाई पुसाजु भन्नुपर्छ ।" मैले उनलाई हाम्रो नाता सम्झाउनु आफ्नो कर्तव्य ठानेँ । फेरि चुनावको पारो ह्वात्तै बढ्दै थियो । बाबाले टिकट पाएको अपुष्ट समाचार जसले सुनाएको छ, प्रचार उही ब्यक्तिबाट थाल्नु पनि चुनावी रणनीतिको एउटा पाटो त छँदै थियो ।
यसरी, एउटा गाउँले भाईबाट बाले संसदीय निर…

डा. केसी, उनको अनशन अनि एउटा झुम्रे नागरिक

डा. गोविन्द केसीका शुरूवात तिरका अनशनहरूमा मेरो पूर्ण समर्थन थियो । मैले पनि आफ्ना सामाजिक संजालका भित्ताहरूमा निकै खरा खरा वाक्यहरूसहित तीनका पुछारमा ह्यासट्याग आइएमवीथडाकेसी लेखेकै हुँ । मलाई लुकाउनुपर्ने केहि छैन । डा. केसीका शुरूवाती मागहरू भनेका चिकित्सा क्षेत्रमा बढ्दो राजनैतिक हस्तक्षेप अनि तीसँगै यस क्षेत्रमा बढ्दै गएका विकृती विसंगतीहरूको अन्त्य हुनुपर्छ भन्नेमा केन्द्रित हुन्थे ।तर डा. केसी जति नै निष्ठावान, त्यागी या देवरूप नै किन नहोस उनको, उनका काँधमा बन्दुक राखेर आफ्ना विभिन्न खालका अभिष्ट पूरा गर्न खोज्नेहरूको एउटा ठूलो जमातबाट उनी घेरिएका छन । यो मिथ्याको आरोप हैन । निसन्देहः डा. केसी अनशन बस्नुपूर्व उनले अनशन बस्न थालिसकेपछि स्वास्थ्य क्षेत्रमा महशुस हुनेगरी परिवर्तन भएकै हुन । त्यसको जस पूरापूर उहाँलाई जान्छ । तर यसको अर्थ यो हैन कि स्वास्थ्य क्षेत्र सुधारका लागि सबै कुरा वहाँले नै भनेजसरी हुनुपर्छ । बिडम्बना यो छ कि वहाँको शुरूको अनशन देखि नै माग पूरा गर्ने बहानामा सरकारले एउटा बेथितीको पृष्ठपोषण गर्ने कामको श्रीगणेश गरेको छ । केसीको एक सुत्रिय माग थियो बरिष्ठताका आ…