Skip to main content

केजरीवालकाे अवसान, विवेकशील नेपाली र नयाँ शक्ति

इमान्दार छवी निर्माण गर्न सफल करकार्यालयको एक कर अधिकृत, सरकारी सेवाबाट राजिनामा दिएर समाज परिवर्तनको सपना देखेर एउटा गैर्‍हसरकारी संस्थाको अभ्युदयमा लागिपर्दछ । संस्थाका मार्फत जब आम नागरिकहरुकोमा ऊ पुग्दछ, देख्दछ – विश्व अर्थतन्त्रमा उदाउँदै गरेको तर भ्रष्ट्राचारले आक्रान्त भारत ! निर्णय गर्दछ – भ्रष्ट्राचारका बिरुद्ध आवाज बुलन्द गर्ने । समर्थन पाउँछ गान्धीवादी नेता हजारेको । आन्दोलन एक हदसम्म सफल हुन्छ । अनि एउटा पार्टीको जन्म हुन्छ । आम आदमी पार्टी ! भ्रष्ट्राचार बढार्ने प्रतिकात्मक चुनाऊ चिन्ह कुचोले उसलाई न्यू दिल्लीको मुख्यमन्त्री त बनायो, तर अन्ततः तेल सकिन आँटेको दियो हुरुर्र बलेर निभे झैं केजरीवालको सत्ता आरोहण पनि ४८ दिन मैं समाप्त भो ! केही महिना पहिलेको भारतवर्षको कथा हो यो !
यता नेपाल खण्डमा चाँहि दुई गोटा कथाहरू छन् । एउटा कथा – नयाँ शक्तिको निर्माण र लालध्वज कामरेडको वरिपरी घुम्छ । जुन कथाको बीचमा अर्को एउटा पात्र पनि थपिन्छ – रबिन्द्र मिश्र ! कथा रोमाञ्चले भरिपूर्ण हुने नै भो जब दुई करेस्माटिक पात्रहरूको उपस्थिती कथामा हुन्छ ! र, अर्को एउटा बेढंगको कथा छ – विवेकशील नेपाली ! यो कथा पनि कम रोमाञ्चपूर्ण त हैन !
कथा शुरु गरौं विवेकशील नेपालीबाट ! देशमै बसेका र मुस्किलले केही युवाहरु भेला पारेर विभिन्न अभियान चलाउने युवाहरुको जमात हो यो । बढ्ता शहर केन्द्रीत । अझ भन्नुपर्दा काठमान्डु केन्द्रित । अझ साँच्चिकै भन्नुपर्दा “हाईफाई” जीवन शैली बाँच्ने गोडाएक थान युवाहरुको जमातले हुल बाँधेर शुरु भएको यो अभियानले संविधानसभा निर्वाचनमा भाग पनि लियो । मलाई अचम्म लागेको चाँहि राजनैतिक दलको हैसियत प्राप्त गर्नका लागि निर्वाचन आयोगमा दल दर्ता गर्न आवश्यक १० हजार थान हस्ताक्षरको जोहो यसले कहाँबाट गर्‍यो ? कसरी गर्‍यो ? यो बडो गम्भीर विषय छ । खैर, यसलाई यहि छोडौं – तर आफूहरुलाई परिवर्तनका संवाहकको स्वघोषणा गर्दै “कुकुर” चिन्ह लिएर संविधानसभा निर्वाचनको चुनाऊमा उठेको यस दल (जमात) लाई कुल ३ हजार ७७ (प्रत्यक्षतर्फ उठेका चार उम्मेदवारले प्राप्त गरेको मतको योगफल) थान मत प्राप्त भो । यसको समीक्षा उनीहरुले के गरे त्यो म जान्दिनँ । तर वैचारिक सिद्धान्त विहिन दलको हविगती यस्तै हो । गैर्हसरकारी संस्था सञ्चालन गर्नु र एउटा राजनैतिक दल सञ्चालन गर्नुमा धेरै भिन्नता छ । जुन भिन्नताको भेऊ यी अभियानका अभियन्ताहरुले पाएका छैनन् । तीनचार दर्जन उद्देश्यहिन युवाहरुको हुल बाँधेर कस्तो परिवर्तनको सपना बाँडिरहेछन् यी, सोचनीय प्रश्न छ । 
त्यस्तै अर्को एउटा कथा हो नयाँ शक्ति निर्माण । जबजब एकिकृत नेकपा माओवादीभित्र आफ्ना धारणाहरु निस्तेज पारिएको भान हुन्छ तबतब डा. बाबुराम भट्टराईमा राष्ट्रिय एकता, शान्ति, समृद्ध र संविधानको निर्माणको भूत सवार हुन्छ । र, यी सबै आवश्यकताहरुको पूर्तिका लागि नयाँ राजनीतिक शक्तिको उदय आवश्यक रहेको जिकिर गर्न पुग्दछ । मुख्य भनिएका सबै दलहरु पुरातन सोच बोकेका नेताहरु र उनीहरुका आसेपासेहरुको जमघट गर्ने क्लब जस्तो बनेको भनी निकै टिकाटिप्पणी पनि गरिन्छन् । र, यस्तैमा अर्को एउटा पात्र थपिन्छन् – रविन्द्र मिश्र । ब्यावसायिक पत्रकारीताको लामो अनुभव हासिल गरिएका भनिएका मिश्रका आँखाले सबै दलका करिबकरिब सबै नेताहरुलाई असफल देख्दछ । र, नेपालको परिवर्तन अनि समृद्धी उनी बेलायत वा अन्य कुनै विकसितमुलुकको वर्तमान अवस्थासँग जोडेर हेर्न चाहन्छन् । जुन आफैमा त्रुटीपूर्ण छ । त्यसकारण पनि डा. भट्टराई र मिश्रले उठान गरेको नयाँ शक्तिको उदयको आवश्यकता सम्बन्धि बहस अहिले पूर्णतः निस्तेज हुन पुगेको हो । 
जबसम्म कस्तो प्रकृतिको शासन ब्यवस्था ? उत्पादन र पूँजीसँगको सम्बन्ध, श्रोतको समुचित वितरण, आर्थिक समृद्धीको स्पष्ट खाका, द्धन्द्धको उचीत व्यवस्थापनमा अबलम्बन गराउनु पर्ने रणनीतिका बारेमा हामीहरु स्पष्ट खाका तयार पार्न असफल रहन्छौं, त्यहिले सम्म नयाँ शक्तिको बहस र विवेकशील नेपालीको जमात तयार पारेर मात्र हामीले समृद्ध नेपाल निर्माण गर्न असमर्थ रहनेछौं । एकले अर्काको बिचारलाई इन्कार हैन, हार्दिकतापूर्वक हातेमाले गरेर अगाडि बढ्ने प्रयास गर्न असफल रह्यौ भने भोली देश सन् ९० को दशकको रुवान्डा वा सुडान बन्ने खतरालाई हामीले टार्न सक्ने छैनौं । 

Post a Comment

Popular posts from this blog

(अ)भद्र मान्छेहरूका उरेन्ठेउलो सपना ...

साहित्य यात्रामा मेरो पहिलो प्रकाशित सृजनाको शिर्षक थियो - 'बेनी शान्त मुस्कुरार्इरहेछ ।'
'न्यू धौलागिरि' दैनिकमा यहि शिर्षकको कविता प्रकाशित गरेर मैले लेख्ने कामको थालनी गरेको थिएँ । आज निकै भावुकताका साथ म त्यो दिनलार्इ सम्झिरहेछु जुनदिन जिल्ला बिकास समितिका तत्कालिन उपसभापति मेरा पिताजीका लागि प्राप्त सरकारी आवासमा बुबासँगै बसेर म स्थानीय सरकारी मा.वि. मा अध्ययन गर्ने गर्थे । ५० को दशकको मध्यवर्षका स्वर्णिम दिनहरूमा बेनी बिछट्टै सुन्दर लाग्थ्यो, मलार्इ । पञ्चायतको काला दिनहरू पछि म्याग्दी उल्लेखनीय रूपमा शान्त नै थियो पनि । राजनैतिक र्इबी, र्इख अलिअलि थियो जस्तो मेरो अनुभूति छ । र, मलार्इ त्यो स्वभाविक नै थियो भन्ने पनि लाग्छ । किनकी, मानिसहरूको चेतनाको स्तर अहिलेको जस्तो फराकिलो हुनसक्ने सम्भावनामा नै थिएन । 
तर आज?
आज यो अलिअलि हैन, बेस्सरी खजमजिएको छ । राजनैतिक आस्थाका आधारमा मानिसहरू यो हदसम्मको नीचतामा प्रकट हुनेछन् भन्ने मैले कहिल्यै सोचेको थिइँन । सायद म गलत थिएँ । मलार्इ लागेको थियो, सूचना प्रविधीले निकै छोटो समयमै मानिसहरूलार्इ सूचना र तथ्यका मसिना पक्षहरू…

डा. बाबुराम भट्टराईलाई खुलापत्र

कुनै बेलाका मेरा सर्बाधिक प्रिय नेता डा. बाबुराम भट्टाराईज्यू सादार नमस्कार, सर्वप्रथम त यहाँलाई यहाँकै “प्रिय अभिवादन” लालसलामसहित अभिवादन गर्न यसर्थ असमर्थ छु कि त्यो अभिवादनमा मलाई निहत्था, निरीह हजारौं शहादतप्राप्त नौजवानहरुको रगतको “गन्ध” अनुभूत गर्दछु । ती जो जो मारिए, ती देशकै लागि मर्दैछौं भनेर शहादत प्राप्त गरेका थिए । किन्तु, उनीहरुको बलिदानीले देशले जे पाउनु पर्ने थियो त्यो पाएन, जे अनपेक्षित थियो त्यसका साक्षी वर्तमानमा बाँचिरहेका हामीहरु छौ, खैर यो प्रसंगलाई यहि टुंगाऔं । डा. सा’ब, यहाँलाई अचम्भित पार्ला कि यो अपरिचितले अकारण किन यो खुलापत्र लेख्यो ? तर म यहाँलाई दुई कुरा स्पष्ट पार्न चाहन्छु – पहिलो हामीहरु परिचित छौं, र दोश्रो यो पत्र लेख्नुको कारण छ । हो डाक्टरसा’ब अत्यन्तै सान्दर्भिक कारण ! अर्थमन्त्रीका हैसियतमा यहाँ म्याग्दी भ्रमणमा आउँदैका दिन उद्योग बाणिज्य संघ म्याग्दीको सभाहलमा उपस्थितहरुको यहाँसँग साक्षात्कार चलिरहँदा, दाहिने हात मेरो पनि उठेको थियो । ५ मिनेटसम्म अविश्रान्त हात उठिरहेपछि, बजारका “गन्यमान्यहरु” को हातबाट माइक्रोफोन मनेर आईपुगेको थियो । मलाई राम…

कम्प्यूटर, इन्टरनेट र म

एस. एल. सी. अर्थात प्रवेशिका परीक्षापछि नतिजा प्रकाशित हुन्ज्यालसम्मको करिब साढे तीन महिनाको फुर्सदमा कम्प्युटर चलाउन सिक्ने चलन भर्खर शुरू हुँदै थियो । त्यहि छेकोमा मैले पनि कम्प्युटर सिक्ने अवसर पाएथेँ । घरबाट ७ किलोमिटर टाढा रहेको बागलुङ बजारमा रहेका एक नातेदारको कम्प्युटर शिक्षणालयमा म अरू २ जना हितैषीहरूसँग कम्प्युटर सिक्न जान्थेँ । बाले इन्सिच्युट नजिकैको चियानास्ता पसलमा कम्प्युटर सिकेपछि खाजा स्वरूप चिया बिस्कुट खाने ब्यवस्था गर्दिनुभएको थियो ।  एक प्याकेट नुनिलो बिस्कुट र एक कप चिया खाएर साढे २ महिना जति मैले कम्प्युटर सिकेँ । कम्प्युटर सिक्दा किबोर्डमा भएका अक्षर नहेरी टाइप गर्ने प्रशिक्षक देख्दा, मनमनै लाग्थ्यो कि मैले पनि उनले जस्तै कहिले सम्म टाइप गरूँला ? अतः देब्रे हातको कान्छी औंलामा ए, साइलीमा एस, माझीमा डि, यस्तै गरी अरू औंलामा अरू अक्षरहरू लेखेर टाइपिङ क्षमतालाई निखार्ने मेरो प्रयास रहन्थ्यो । पछि प्रशिक्षकले टाइपशालाको रामायण खेल खेल्न सिकाए, जुन खेलले मेरो टाइपिङमा धेरै सुधार ल्याउन मद्दत गर्यो ।

टाइपिङमा अलिकति अभ्यस्त हुन थालेपछि मैले माइक्रोसफ्ट वर्ड, एक्सेल, प…