Skip to main content

म शिशा पुछ्दिन

“पश्चिमतिरको खालीभाग पनि सफा गर्नुपर्ने तिम्रै भागमा पर्ने भो’ हैं ।” – एक भोर काम गर्ने ठाउँको प्यालेस्टाइनी नाइकेले सफाई कोठाको शौचालय सफा गरेर निस्किदै गर्दा भन्यो । काम उति धेरै त होईन तर च्याँठ्ठिदै मैले प्रतिप्रश्न गरेँ – “त्यो बेल्जियन क्याफेको साइडको ?” “अँ, त्यो भुइँतलादेखि माथि टाइगर बारसम्मको ।” फेरि सम्झे झैं गरेर भन्यो – “जम्मा ५ वटा तलाको कुनाकुना परेको भाग न हो, धेरै छैन । त्यहि पनि त्यो भित्ताको काला निला धर्साधर्सी केहि भए त्यो तिम्ले गर्नुपर्दैन, त्यो अर्कैले गर्छ ।” मैले केहि आपत्ति जनाइँन । पोछा लगाएर कनिकनि गर्नुपर्ने होइन । मेसिन चलाउने न हो । त्यो पनि हप्ताको दुईदिन गर्दे हुन्छ । त्यति फोहोर पनि त हुँदैन त्यतातिर । एल्ले थाहा पाउने हैन ! म मनमनै खुशी भएँ । म मुस्कुराएको देखेपछि ऊ पनि मुस्कुरायो । खासमा ऊ नमुस्कुराउने खालको मान्छे नै हैन । मुस्कुराएरै ऊ त्यहाँबाट ओझेल हुन लाग्यो, भन्यो – “सिसाहरु राम्ररी टल्काउनु हैं । मैले त्यसलाई पनि भन्या छु ।” अनि ऊ त्यहाँबाट हिड्यो । म, मेरो ट्रलि गुडाएर सिसा पुछ्न हिडेँ ।
त्यो दिउँसो आफैले टलक्क पारेको शिशाको झ्यालबाट मैले एउटा गज्जपको दृश्य देखेँ । एक जना युवाले हातमा पत्रिकाजस्तो केहि बोकेको थियो, मैले एकटकले उसलाई हेरिरहेँ । उसले मेट्रो स्टेशनमा ओहोरदोहोर गरिरहेका मान्छेहरुतिर त्यो पत्रिकाजस्तो केहि दिन्थ्यो । ती मध्ये धेरैले “पर्दैन, धन्यवाद ।” (एइ कितोस) भन्दै मुन्टो हल्लाउँथे । ती मध्ये अति थोरैले उसले दिएको त्यो पत्रिका लिन्थे । एकैछिन रोकिन्थे, ऊ केहि बुझाउन थाले जस्तो गथ्र्यो । यो दृश्य चलिनैरह्यो । मैले चाखपूर्वक हेरिरहेथेँ । पछाडिबाट कसैले “तेर्भे” (नमस्कार) भन्दै लामो लेघ्रो तान्यो, म पछि फर्किनँ बरु झटपट शिशा पुछ्न लागे, मलाई त्यो पछाडिबाट आउने आवाज आफ्नो नाइकेको जस्तो लाग्यो । मैले नहेरेपछि त्यो आवाज फेरि दोहोरियो – आन्तेक्स (सुन्नुस त) । अब मलाई सुन्नै कर लाग्यो । मैले पछि फर्केर आवाजतिर हेरेँ, त्यहाँ एउटा भद्र मान्छे उभिएको थियो र ऊ मलाई चर्पी कता छ भनेर सोध्न चाहन्थ्यो । मैले बताएपछि त्यो मेरो दृश्यबाट हरायो । मेरो मुटुको चाल फेरि साधारण भयो । काम शुरु गरेको चार महिना नपुगुन्जेल यहाँ धेरैलाई आफ्नो नाईकेसँग डर लाग्छ । काम राम्रो नगरे कामबाटै बिदा गरिदिन्छ त अनि किन डर नलागोस् ? गोर्खा त नेपाल छँदा हो, परदेशिएपछि नेपाली बनिदोरहिछ आफ्नोबाटै !
मैले नाईकेलाई फोन गरेँ । अनि सोधेँ कि के ऊ त्यही सफाइकेन्द्रमैं छ त ? उसले त्यहाँबाट अगाडि नै हिडेको बतायो । मैले एकछिन शिशा पुछ्न छाडेँ । फिनल्याण्डमा को झुटो बोल्छ ? ऊ त यहीँ हुर्के बढेको मान्छे । छ वर्षको हुँदादेखि ऊ यतै छ । अरु त अरु मै झुटो नबोल्ने भएको छु यहाँ आएदेखि । अब ऊ छड्के आउँदैन भन्नेमा ढुक्क भएपछि म तल पत्रिकाजस्तो केहि बाँडिरहेको त्यो युवक छेऊ पुगेँ । १० मिनेटमा उसले धेरै कुरा भन्यो । फिनल्याण्डमा २०० सिटको संसदीय निर्वाचन हुँदै रहिछ । मैले सोधेँ – कहिले हो चुनाव ? मलाई बडो आश्चर्यमा पार्दै उसले भन्यो – “चुनाव भैराखेको छ । विभिन्न कारण, जस्तो स्वास्थ्यसम्बन्धी समस्या वा अरु कुनै जरुरी कारणले १९ तारिख आइतबार फुृर्सद नमिल्नेहरुका लागि दुई सातादेखि मतदानको कार्यक्रम चलिराखेको छ । मान्छेहरुले हुलाकबाट समेत मत पठाउन पाउँछन् । तर मतदान गर्न पाउने अन्तिम दिन चाँहि यहि आइतबार (१९ अप्रिल) हो ।” म ट्वा परिरहेँ ! उसले हातमा लिएको पत्रिकाजस्तो चिजका बारेमा पनि सोधेँ । उसले त्यो आफूले स्वयंसेवा गरिरहेको दलको हेलसिन्की र उसिमा क्षेत्रबाट उम्मेदवार भएकाहरुको उम्मेदवारी नम्बर र उनीहरुको संक्षेप जानकारी समेटिएको प्रकाशन हुन भन्यो । र, मलाई पनि दियो । म उसको पार्टीको त्यो चुनावी प्रकाशन लिएर फेरि शिशा पुछ्न दौडिए । 
दुई बजेपछि मेरो काम गर्ने समय सकियो । आज कामभन्दा अल्छ्याई अलि बढि गरेको अनुभव पनि भो । लोकमानको परिभाषामा यो भष्ट्रचार पक्कै थिएन ! घरमा फर्केपछि मैले उम्मेदवारहरुको विवरण हेरेँ । उसिमा जिल्लाको ३५ सिटमा त्यो युवाको दलको उम्मेदवारको सूची हेरेँ २० देखि ४० को उमेरसमूहका २१ जना, ४१ देखि ५० वर्षका ८ जना र बाँकी ६ जना चाँहि ५१ वर्षमाथिका रहेछन् । प्रत्येक चारवर्षको अप्रिलको तेस्रो आइतबार हुने संसदीय निर्वाचनमा यो पाली त्यो युवाले स्वंयसेवा गरेको दलले १५ सिट जितेको छ । जुन दलको मुख्य एजेन्डा वातावरणीय स्वच्छता हो । 
सबैजसो राजनैतिक दलमा युवाहरुको सक्रिय उपस्थिती रहेको यो विकसित देशको राजनीतिबाट हामीले सिक्नु पर्ने थुप्रै राजनैतिक अभ्यासहरु निसन्देह छन नै । त्यसैले पनि होला, बेलाबेला यहाँको शिशा पुछ्दै गर्दा मलाई अकस्मात देशको राजनीतिको फोहोर पुछ्न मन लाग्ने । अनि मन लाग्ने शिशाजस्तै टलक्क टल्काउन मेरो देशको राजनीति ।
(बेनी साप्ताहिकका लागि)  
Post a Comment

Popular posts from this blog

नेताको छोरा १ - समाज, विकास र चुनाव

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)
“यहाँ के छैन?” रेलगाडीभित्रबाट बाहिर चियाउँदै मैले आफैलाई प्रश्न गर्ने गर्दछु । शिशाबाहिर चिल्ला सडकहरु देखिन्छन । सफा पानी पोखरीहरु देखिन्छन । अनि देखिन्छन्, ससाना नानीबाबुहरुको किताबमा कोरिएका चित्रहरुमा जस्तै आँखाभरी बस्ने खेल मैदान, बगैंचा र घरहरु पनि । बिगत ५ बर्षदेखि म काममा जाँदै गर्दा या बिद्यालय जाँदै गर्दा अनि कहिलेकाही साथीभाईहरु भेट्न जाँदा उहि बाटो त्यहि नामको रेलगाडीे चढेर मैले गर्ने रेलयात्रा तीनै ५ वटा बिसौनी पार गरेर १५ मिनेटमा अन्तिम बिसौनीमा पुगेर रोकिन्छ तर मेरा मनभरी उब्जने तर्कनाहरु रेलगाडीसँगै रोकिदैनन् । ती अझै बढ्दै जान्छन । 
सडकमा मान्छेहरु हतारिदै आ…

नेताको छोरा २ - टिकट, उत्साह र यात्रा

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)"दाई, बधाई छ । अंकलको टिकट भएजस्तो छ ।" एकजना गाउँले भाईले फेसबुक म्यासेन्जरमा खबर गरेको रहिछन् । मैले आश्चर्यतापूर्वक उनलाई प्रतिप्रश्न गरेँ – "को अंकल ?" मेरो प्रश्नले ती भाई झन छक्क परे । भने, "को अंकल हुनु ? हजुरको बाबा के!" "कहाँ अंकल भन्या त ? तिमीले मेरो बाबालाई पुसाजु भन्नुपर्छ ।" मैले उनलाई हाम्रो नाता सम्झाउनु आफ्नो कर्तव्य ठानेँ । फेरि चुनावको पारो ह्वात्तै बढ्दै थियो । बाबाले टिकट पाएको अपुष्ट समाचार जसले सुनाएको छ, प्रचार उही ब्यक्तिबाट थाल्नु पनि चुनावी रणनीतिको एउटा पाटो त छँदै थियो ।
यसरी, एउटा गाउँले भाईबाट बाले संसदीय निर…

डा. केसी, उनको अनशन अनि एउटा झुम्रे नागरिक

डा. गोविन्द केसीका शुरूवात तिरका अनशनहरूमा मेरो पूर्ण समर्थन थियो । मैले पनि आफ्ना सामाजिक संजालका भित्ताहरूमा निकै खरा खरा वाक्यहरूसहित तीनका पुछारमा ह्यासट्याग आइएमवीथडाकेसी लेखेकै हुँ । मलाई लुकाउनुपर्ने केहि छैन । डा. केसीका शुरूवाती मागहरू भनेका चिकित्सा क्षेत्रमा बढ्दो राजनैतिक हस्तक्षेप अनि तीसँगै यस क्षेत्रमा बढ्दै गएका विकृती विसंगतीहरूको अन्त्य हुनुपर्छ भन्नेमा केन्द्रित हुन्थे ।तर डा. केसी जति नै निष्ठावान, त्यागी या देवरूप नै किन नहोस उनको, उनका काँधमा बन्दुक राखेर आफ्ना विभिन्न खालका अभिष्ट पूरा गर्न खोज्नेहरूको एउटा ठूलो जमातबाट उनी घेरिएका छन । यो मिथ्याको आरोप हैन । निसन्देहः डा. केसी अनशन बस्नुपूर्व उनले अनशन बस्न थालिसकेपछि स्वास्थ्य क्षेत्रमा महशुस हुनेगरी परिवर्तन भएकै हुन । त्यसको जस पूरापूर उहाँलाई जान्छ । तर यसको अर्थ यो हैन कि स्वास्थ्य क्षेत्र सुधारका लागि सबै कुरा वहाँले नै भनेजसरी हुनुपर्छ । बिडम्बना यो छ कि वहाँको शुरूको अनशन देखि नै माग पूरा गर्ने बहानामा सरकारले एउटा बेथितीको पृष्ठपोषण गर्ने कामको श्रीगणेश गरेको छ । केसीको एक सुत्रिय माग थियो बरिष्ठताका आ…