Skip to main content

बि.सं. २१०० (पहिलो भाग)

युवा स्वयंसेवकका रुपमा करिब ३० वर्ष पहिले नर्वेमा छँदा जुन अनुभव मसँग थियो, गत हप्ता गुर्जा जाँदा ठ्याक्कै त्यस्तै महशुस गरे मैले । मेरी पत्नीले प्राध्यापन गर्ने विश्वबिधालयमा उनलाई छुट्टी नमिलेपछि शरदकालीन पन्ध्र दिने छुट्टी मनाउन आफु एक्लै त्यता जाँदा एकांकीपनले निकै नै सतायो । धन्न ! मदन पुरस्कार प्राप्त गर्न सफल बहुचर्चीत लेखक सुशिल थकालीको पछिल्लो औपन्यासिक कृति ‘खुलेको आकाश’ साथ मै रहेछ । सातसय पृष्ठको पुस्तक बस यात्रा र अन्य फुर्सदको बेलामा पढेर सक्काएँ ।
सायद २०६८ को वर्खायामतिरको समय हुनुपर्छ, त्यतिखेरका बहुचर्चीत कम्युनिष्ट नेता तथा तत्कालिन प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले प्रधानमन्त्री हुँदासाथ नेपालमै एसेम्बल भएको मुस्ताङ म्याक्स जिप चढेपछि नेपालको एकमात्र गाडी उत्पादक हुलास मोटर कम्पनीका मालिक निकै हौसिएका थिए । फलस्वरुपः तत्काल आफ्ना इन्जिनियरहरुलाई अझ अरु सुबिधासम्पन्न गाडी निर्माणसम्बन्धी अनुसन्धानका लागि जापान, जर्मनी र अमेरिकाका चर्चीत मोटर उत्पादक कम्पनीमा पठाएको पाँचसात वर्षपछि मोटर उत्पादनमा हुलासले राम्रै गति लिएको हो । पुरानो मोटर उत्पादक कम्पनी भएको भएर पनि हुन सक्दछ, हाम्रो प्रान्तमा उसकै गाडी बढी चल्छन, खासगरी लामो दुरीमा चल्ने उसका अत्यन्तै सुविधाजनक ‘लक्जरियर्स सुपर कोच’ मा चढ्नुको आनन्द बेग्लै किसिमको लाग्दछ, मलाई । यो शरदकालीन छुट्टीमा पतिपत्नी आफ्नै नीजि सवारीमा गुर्जा पुगी छुट्टी मनाउने योजना पत्नीको छुट्टी नमिलेपछि असफल हुन पुग्यो । र, विकल्पस्वरुप कि त म ताकम सम्म रेलमा पुगि त्यहाँबाट फेरि बसमा उता जानु पर्थ्यो कि त सिधैं बसमा उहि पुग्नु पर्थ्यो। मैले दोश्रो विकल्प रोजेँ ।
चालीससिटे बसमा म आनन्दले बसेर ७ घण्टामा गुर्जा पुगेको थिएँ । आडमा एउटी युवती बसेकी थिई । तर यात्राअवधीभर उसँग मेरो बोलचालै भएन । ऊ कतिखेर हेडसेट लगाएर गीतमा झुम्मिन्थी त कतिखेर नोट्प्याड खोलेर केहि टाइप गरे झैं पनि गर्थी । अचेल एक्लै यात्रा गर्दा वा अपरिचीतहरुसँगै यात्रा गर्दा मलाई आफ्नो युवा छँदाको सामाजिक परिवेशको यादले निकै सताउँछ । उतिखेर बेनी देखि बागलुङको यात्रामा म मेरो आडमा बसेको अपरिचितसँग आफ्नो सबै कुरा बेलिबिस्तार लगाएर उसको पनि सातपुस्ते विवरणका बारेमा यथेष्ट जानकारी लिने गर्थे । कहिल्यै नदेखेका नभेटेका मान्छेसँग आधाघण्टा कुरा गरिन्जेल हामी निकै पहिलेदेखि परिचित झैं लाग्थ्यो । तर आजभोली उतिबेलाको जस्तो त एक रति पनि नहुने । छेउमै बसेकी मेरै छोरीकी उमेरकी युवती चुइक्क बोल्दिन, सामिप्यता राख्न खोज्दिने बरु अर्को साइडमा बसेको एउटा विदेशी युवा मलाई बारम्बार हेर्दै मुस्काउन खोज्छ । यात्रा अलिकति अत्यास लाग्दो हुन पुगेपछि पुस्तक खोलेर पढ्नुको विकल्प रहेन । झण्डै तीन घण्टा पछि हामी चढेको सुपर कोच ताकम बजारमा आइपुग्यो । बजारमा के भन्नु, राजमार्गदेखि करिब ५० मिटर तल पर्दछ खास बजार । बस चालकले माइक्रोफोनबाट त्यस क्षेत्रको विवरण पहिले नेपाली र पछि अंग्रेजीमा बताउँदै थियो । विदेशीहरु अलिकति चाखपूर्वक सुन्दै थिए । मेरो आडकी युवती धौलागिरि हिमश्रृङखलाका तस्बीरहरु क्यामेरामा कैद गर्नमा ब्यस्त थिई । मैले उपन्यासको ३२ पृष्ठ पढी सिध्याएँछु, पाना पट्याएर राखेँ ।
जागिरको सिलसिलमा ३४ वर्षपहिले मेरो ताकम आउँजाउँ निकै चर्को हुन्थ्यो । त्यतिखेर चिनजान भएका केहि साथीहरु रोजगारीका कारण त्यहाँबाट आफ्नै सवारीमा डेढ दुई घण्टाको यात्रामा पुगिने ठाउँमा पुग्ने हुनाले धेरैसँग भेट हुन पाएन । तर संजोगबस मेरा युवाकालका साथी त्यहीका स्थायी बासिन्दा प्रकाशसँग भने मेरो भेट भयो । बस उनकै क्याफे अगाडीको पार्किङमा रोकिन पुगेछ । ब्यस्तताका बाबजुद पनि प्रकाशले करिब १० मिनेट म सँगै बसेर कफी पिउने फुर्सद निकाले । धन्य भगवान ! साढे २ घण्टासम्मको मेरो मौनता प्रकाशसँगको गफगाफले गर्दा लम्बिन पाएन । यात्रा अझै साढे चार घण्टा बाँकी थियो । मैले प्रकाशकै क्याफेबाट प्याकिङ लन्चको एक बट्टा लिएँ । कफिको १०५ रु. उनले छुट दिए, तर प्याकिङ लन्चको १,२५० रु. भने मैले तिर्नु पर्‍यो । धेरै लोभ पनि त गर्नुभएन । यो उनको लागि आफ्नो कामदारलाई तीन घण्टाको ज्याला दिन पुग्ने रकम सानो अंकको पनि त हैन !
(नबविकल्प साप्ताहिकमा मैले शुरू गर्न लागेको नयाँ स्तम्भका लागि तयार पारिएको लेख । बरू स्तम्भको नाम के राख्दा उपयुक्त होला ? सुझाव दिनुहोला ।)

Popular posts from this blog

नेताको छोरा १ - समाज, विकास र चुनाव

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)
“यहाँ के छैन?” रेलगाडीभित्रबाट बाहिर चियाउँदै मैले आफैलाई प्रश्न गर्ने गर्दछु । शिशाबाहिर चिल्ला सडकहरु देखिन्छन । सफा पानी पोखरीहरु देखिन्छन । अनि देखिन्छन्, ससाना नानीबाबुहरुको किताबमा कोरिएका चित्रहरुमा जस्तै आँखाभरी बस्ने खेल मैदान, बगैंचा र घरहरु पनि । बिगत ५ बर्षदेखि म काममा जाँदै गर्दा या बिद्यालय जाँदै गर्दा अनि कहिलेकाही साथीभाईहरु भेट्न जाँदा उहि बाटो त्यहि नामको रेलगाडीे चढेर मैले गर्ने रेलयात्रा तीनै ५ वटा बिसौनी पार गरेर १५ मिनेटमा अन्तिम बिसौनीमा पुगेर रोकिन्छ तर मेरा मनभरी उब्जने तर्कनाहरु रेलगाडीसँगै रोकिदैनन् । ती अझै बढ्दै जान्छन । 
सडकमा मान्छेहरु हतारिदै आ…

नेताको छोरा २ - टिकट, उत्साह र यात्रा

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)"दाई, बधाई छ । अंकलको टिकट भएजस्तो छ ।" एकजना गाउँले भाईले फेसबुक म्यासेन्जरमा खबर गरेको रहिछन् । मैले आश्चर्यतापूर्वक उनलाई प्रतिप्रश्न गरेँ – "को अंकल ?" मेरो प्रश्नले ती भाई झन छक्क परे । भने, "को अंकल हुनु ? हजुरको बाबा के!" "कहाँ अंकल भन्या त ? तिमीले मेरो बाबालाई पुसाजु भन्नुपर्छ ।" मैले उनलाई हाम्रो नाता सम्झाउनु आफ्नो कर्तव्य ठानेँ । फेरि चुनावको पारो ह्वात्तै बढ्दै थियो । बाबाले टिकट पाएको अपुष्ट समाचार जसले सुनाएको छ, प्रचार उही ब्यक्तिबाट थाल्नु पनि चुनावी रणनीतिको एउटा पाटो त छँदै थियो ।
यसरी, एउटा गाउँले भाईबाट बाले संसदीय निर…

डा. केसी, उनको अनशन अनि एउटा झुम्रे नागरिक

डा. गोविन्द केसीका शुरूवात तिरका अनशनहरूमा मेरो पूर्ण समर्थन थियो । मैले पनि आफ्ना सामाजिक संजालका भित्ताहरूमा निकै खरा खरा वाक्यहरूसहित तीनका पुछारमा ह्यासट्याग आइएमवीथडाकेसी लेखेकै हुँ । मलाई लुकाउनुपर्ने केहि छैन । डा. केसीका शुरूवाती मागहरू भनेका चिकित्सा क्षेत्रमा बढ्दो राजनैतिक हस्तक्षेप अनि तीसँगै यस क्षेत्रमा बढ्दै गएका विकृती विसंगतीहरूको अन्त्य हुनुपर्छ भन्नेमा केन्द्रित हुन्थे ।तर डा. केसी जति नै निष्ठावान, त्यागी या देवरूप नै किन नहोस उनको, उनका काँधमा बन्दुक राखेर आफ्ना विभिन्न खालका अभिष्ट पूरा गर्न खोज्नेहरूको एउटा ठूलो जमातबाट उनी घेरिएका छन । यो मिथ्याको आरोप हैन । निसन्देहः डा. केसी अनशन बस्नुपूर्व उनले अनशन बस्न थालिसकेपछि स्वास्थ्य क्षेत्रमा महशुस हुनेगरी परिवर्तन भएकै हुन । त्यसको जस पूरापूर उहाँलाई जान्छ । तर यसको अर्थ यो हैन कि स्वास्थ्य क्षेत्र सुधारका लागि सबै कुरा वहाँले नै भनेजसरी हुनुपर्छ । बिडम्बना यो छ कि वहाँको शुरूको अनशन देखि नै माग पूरा गर्ने बहानामा सरकारले एउटा बेथितीको पृष्ठपोषण गर्ने कामको श्रीगणेश गरेको छ । केसीको एक सुत्रिय माग थियो बरिष्ठताका आ…