Skip to main content

म, मेरो मान्यता र सकारात्मक सोच

तस्बीरः लिभ एण्ड लभ वर्क
                एकजना साथी भन्ने गर्थ्यो - जब तँलार्इ कुनै ब्यक्तिले अनाहकमा एक थप्पड हिर्काइहाल्यो भने त्यसको प्रतिकार गर्नुको साटो तैलें उसलार्इ बिनम्रतापूर्वक - हजुरले मलार्इ हिर्काउनुको कारण थाहा पाइँन नी ! भनेर सोधिस् भने उक्त ब्यक्ति शीर नत पारेर त्यहाँबाट हिड्छ !
             नकारात्मकता र सकारात्मकताका बारेमा मानिसहरूले चर्चा गर्दैगर्दा,  मैले सोचेँ - अरे, सबैकुरालार्इ म कसरी सकारात्मक रूपमा ग्रहण गर्न सक्दछु ? यस्तो कुरा त सकारात्मक सोचका प्रख्यात ब्याख्यता कर्ण शाक्यमा पनि लागू हुँदैन । हरेक कुराको सकारात्मक पक्ष मात्र खोतल्दै जाने हो भने त मानिसले दःखी हुन पनि पाउने छैन सायद । यो मलार्इ घोर आपत्तिको विषय लाग्यो । र, यसले मानिसमा अनिश्चित र अनियन्त्रित विचारको प्रादुर्भाव गराउँदछ भन्ने पनि लाग्यो । हरेक कुरामा सकारात्मक सोचमात्र राख्ने हो भने मैले थुप्रै समस्याहरूका बीचमा निरीह बन्नु पर्ने पनि देखेँ । जस्तो कुनै ब्यक्ति मेरो नजिक फुङ्फुङ्ती चुरोटको धुँवा उडार्इरहेको छ । मलार्इ चुरोटको धुवा एक रति पनि मन पर्दैन, मलार्इ अत्यन्तै असह्य हुन्छ । मेरा अगाडि यसरी चुरोट पिउनेहरूप्रति अथाह घृणा उत्पन्न हुन्छ । मलार्इ यस्तो लाग्छ कि यी पट्मुर्खहरूलार्इ आफूले पिएको चुरोटको धुँवाले अरूलार्इ असर गर्छ भन्ने पनि हेक्का छैन ? के यी पट्मुर्खहरूलार्इ यति पनि बोध हुँदैन कि उसको आडमा उभ्भिरहेको अर्को ब्यक्तिलार्इ चुरोटको धुँवाको गन्ध मन नपर्न पनि सक्दछ । यस्तो बेला मेरो मन भारी भएर आउँछ । मलार्इ अपर्झट सन्किन मन लाग्दछ । सक्ने भए त त्यस्ता ब्यक्तिलार्इ चुरोटको धुँवैधुँवा खाँदिएको कोठामा बन्द गरिदिउँ जस्तो लाग्दछ । यस्ता कतिपय सन्दर्भहरूमा पनि मानिस उक्त ब्यक्तिप्रति नकारात्मक रूपमा प्रस्तुत नभैकन उसलार्इ सम्झाउन वा मनाउन सक्दछ भन्ने मलार्इ उति हेक्का हुँदैन । यदि भैहालेपनि, कतिपय यस्ता ब्यक्तिहरू पनि हुन्छन्, जसले उल्टै प्रतिरोध गर्न सक्छन् । यस्तोबेला म अनुत्तरित हुन्छु, र सोध्न मन लाग्दछ कर्ण शाक्यहरूलार्इ अब म तिम्रो सकारात्मक सोचको परिभाषाको कुन अर्थ मानुँ ? स्वीकार गरूँ ?
                केहि हप्ता अगाडि, मेरो एकजना साथीको कामको शिलशिलामा कम्पनी रजिष्ट्रारको कार्यालय, त्रिपुरेश्वर पुगेको थिएँ । कर्मचारीहरूको ढिलासुस्ती र कामचोर प्रवृतीले म यति पिडित बन्नु पर्यो कि उक्तै दिन फत्ते हुनु पर्ने कामका लागि म भोलीपल्ट पनि त्यहाँ पुग्नुपर्यो । काम लगभग सक्किन आँट्यो भन्ने बेलामा फाइल हेरिरहेको कर्मचारीले अत्तो थाप्न लाग्यो – हजुरको साथीले बैङ्कबाट ऋण लिनुभएको रैछ, भाखा नाघ्दासम्म पनि ऋण चुक्ता नगरेकाले उहाँको नाम मेरो कम्प्यूटरमा इन्सटल सफ्टवेयरले कालो सूचीमा देखायो, तपाइँको काम आज हुँदैन पछि आउनुस ! म बबुरो तीन छक । मलार्इ रिंगटा चल्यो यो सोच्दा - हैन हाम्रो देशमा कस्तो सफ्टवेयर बनिसकेछ यो ? पछि २०० रूपैया टेबलमा राखेको, उसको सफ्टवेयरले मेरो साथिको नाम कालो सूचीबाट हटाइदियो ! मलार्इ मेरो देशको कर्मचारीतन्त्रको बिद्ममान अवस्थाप्रति दया जागेर आयो । म ऊप्रति र नेपाली कर्मचारीतन्त्रप्रति कुनै पनि हालतमा सकारात्मक बन्न सकिनँ त्यसबेला पनि, र अझै सम्म पनि । काम गरे बापत सरकारबाट तलब बुझ्ने उसलार्इ थप दुर्इ सय किन आवश्यक परे होला ? यसमा म अब कसरी सकारात्मक हुन सकुँ ?
                मसँग यस्ता थु्प्रै प्रसंगहरू छन्, जतिखेर म चाहेर पनि सकारात्मक बन्न सकिनँ । तर यसको मतलब यो नलागोस् कि प्रत्येक विषयलार्इ म पूर्ण नकारात्मक तबरले बुझ्छु । अहिले मलार्इ के लाग्दछ भने ती मध्ये कतिपय यस्ता अवस्थाहरू हुनसक्थे जसलार्इ म सकारात्मक हिसाबले ब्यवहार गर्न सक्थेँ । 
               परन्तु, मान्छेहरूका कुरामा गम्भीर तबरले सोच्दै गएपछि मलार्इ के लाग्यो भने - मैले मात्र सोचेका हरेक कुराहरू सत्य नै हुन्छन् भन्ने छैन । मैले मेरो ठाउँबाट मात्र सोच्ने हो भने दोश्रो पक्षको समस्या, पीडा, ब्यथा वा बिवशतालार्इ म बुझ्ने सामर्थ्य पनि त राख्दिनँ । यसरी आफ्नैमात्र बुझार्इको लिढेंढिपी कस्ने हो भने त मैले संसारमा अरू मान्छेहरूको अस्तित्वलार्इ नकार्नु सिवाय अर्थोक केहि पनि हुनेछैन । मलार्इ मान्छेहरूका टिकाटिप्पणीले एउटा दिब्य बोध गरार्इदिएको छ - संसारमा थुप्रै मान्यताहरू अस्तीत्वमा छन् । र, ती मान्यता बोक्ने कुनै पनि ब्यक्ति आफैमा शतप्रतिशत ठीक छैनन् । अर्थात सकारात्मकताभित्र पनि नकारात्मकताका केहि अवयवहरू हुन्छन ।
Post a Comment

Popular posts from this blog

(अ)भद्र मान्छेहरूका उरेन्ठेउलो सपना ...

साहित्य यात्रामा मेरो पहिलो प्रकाशित सृजनाको शिर्षक थियो - 'बेनी शान्त मुस्कुरार्इरहेछ ।'
'न्यू धौलागिरि' दैनिकमा यहि शिर्षकको कविता प्रकाशित गरेर मैले लेख्ने कामको थालनी गरेको थिएँ । आज निकै भावुकताका साथ म त्यो दिनलार्इ सम्झिरहेछु जुनदिन जिल्ला बिकास समितिका तत्कालिन उपसभापति मेरा पिताजीका लागि प्राप्त सरकारी आवासमा बुबासँगै बसेर म स्थानीय सरकारी मा.वि. मा अध्ययन गर्ने गर्थे । ५० को दशकको मध्यवर्षका स्वर्णिम दिनहरूमा बेनी बिछट्टै सुन्दर लाग्थ्यो, मलार्इ । पञ्चायतको काला दिनहरू पछि म्याग्दी उल्लेखनीय रूपमा शान्त नै थियो पनि । राजनैतिक र्इबी, र्इख अलिअलि थियो जस्तो मेरो अनुभूति छ । र, मलार्इ त्यो स्वभाविक नै थियो भन्ने पनि लाग्छ । किनकी, मानिसहरूको चेतनाको स्तर अहिलेको जस्तो फराकिलो हुनसक्ने सम्भावनामा नै थिएन । 
तर आज?
आज यो अलिअलि हैन, बेस्सरी खजमजिएको छ । राजनैतिक आस्थाका आधारमा मानिसहरू यो हदसम्मको नीचतामा प्रकट हुनेछन् भन्ने मैले कहिल्यै सोचेको थिइँन । सायद म गलत थिएँ । मलार्इ लागेको थियो, सूचना प्रविधीले निकै छोटो समयमै मानिसहरूलार्इ सूचना र तथ्यका मसिना पक्षहरू…

नेताको छोरा १ - समाज, विकास र चुनाव

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)
“यहाँ के छैन?” रेलगाडीभित्रबाट बाहिर चियाउँदै मैले आफैलाई प्रश्न गर्ने गर्दछु । शिशाबाहिर चिल्ला सडकहरु देखिन्छन । सफा पानी पोखरीहरु देखिन्छन । अनि देखिन्छन्, ससाना नानीबाबुहरुको किताबमा कोरिएका चित्रहरुमा जस्तै आँखाभरी बस्ने खेल मैदान, बगैंचा र घरहरु पनि । बिगत ५ बर्षदेखि म काममा जाँदै गर्दा या बिद्यालय जाँदै गर्दा अनि कहिलेकाही साथीभाईहरु भेट्न जाँदा उहि बाटो त्यहि नामको रेलगाडीे चढेर मैले गर्ने रेलयात्रा तीनै ५ वटा बिसौनी पार गरेर १५ मिनेटमा अन्तिम बिसौनीमा पुगेर रोकिन्छ तर मेरा मनभरी उब्जने तर्कनाहरु रेलगाडीसँगै रोकिदैनन् । ती अझै बढ्दै जान्छन । 
सडकमा मान्छेहरु हतारिदै आ…

डा. बाबुराम भट्टराईलाई खुलापत्र

कुनै बेलाका मेरा सर्बाधिक प्रिय नेता डा. बाबुराम भट्टाराईज्यू सादार नमस्कार, सर्वप्रथम त यहाँलाई यहाँकै “प्रिय अभिवादन” लालसलामसहित अभिवादन गर्न यसर्थ असमर्थ छु कि त्यो अभिवादनमा मलाई निहत्था, निरीह हजारौं शहादतप्राप्त नौजवानहरुको रगतको “गन्ध” अनुभूत गर्दछु । ती जो जो मारिए, ती देशकै लागि मर्दैछौं भनेर शहादत प्राप्त गरेका थिए । किन्तु, उनीहरुको बलिदानीले देशले जे पाउनु पर्ने थियो त्यो पाएन, जे अनपेक्षित थियो त्यसका साक्षी वर्तमानमा बाँचिरहेका हामीहरु छौ, खैर यो प्रसंगलाई यहि टुंगाऔं । डा. सा’ब, यहाँलाई अचम्भित पार्ला कि यो अपरिचितले अकारण किन यो खुलापत्र लेख्यो ? तर म यहाँलाई दुई कुरा स्पष्ट पार्न चाहन्छु – पहिलो हामीहरु परिचित छौं, र दोश्रो यो पत्र लेख्नुको कारण छ । हो डाक्टरसा’ब अत्यन्तै सान्दर्भिक कारण ! अर्थमन्त्रीका हैसियतमा यहाँ म्याग्दी भ्रमणमा आउँदैका दिन उद्योग बाणिज्य संघ म्याग्दीको सभाहलमा उपस्थितहरुको यहाँसँग साक्षात्कार चलिरहँदा, दाहिने हात मेरो पनि उठेको थियो । ५ मिनेटसम्म अविश्रान्त हात उठिरहेपछि, बजारका “गन्यमान्यहरु” को हातबाट माइक्रोफोन मनेर आईपुगेको थियो । मलाई राम…