Skip to main content

ख्वै हाम्रो राजनेता ?


ब्यक्तिगत आनीबानी र स्वभावलाई मसिनो गरी केलाउने हो भने महात्मा गान्धीका पनि थुप्रै नकारात्मक पक्षहरु थिए होला । मानिस भएपछि ब्यवहारतः ऊ पूर्णरुपेण भगवान कसरी बन्न सक्छ ? त्यसकारण महात्मा गान्धीलाई भगवान भनिएन/मानिएन । तर उनी निष्ठाको राजनीति गर्थे । र, सधैं परिवर्तन र स्वतन्त्रताको पक्षमा वकालत गरे । परिणाम आज उनी भारतका मात्र हैन विश्वका नेता बन्न पुगे । उनी जिवीत छैनन् तर विश्व राजनीतिका हजारौं जिवीत नेताहरु भन्दा बढी सम्मानपूर्वक स्थान छ उनको । एशियादेखि युरोपसम्म, अमेरिकादेखि अफ्रिकी मुलुकका चप्काचप्कामा उनलाई सम्मानपूर्वक सम्झिन्छन् मान्छेहरु । उनको नाम सम्झिदाँ श्रद्धाले शिरनत गर्छन मानिसहरू । किनकी उनी नेता थिएनन्, राजनेता थिए ।
राजनेताका नामहरु लिदै गर्दा विश्वसमुदायले उत्तिकै सम्मानपूर्वक सम्झिने नामहरु थुप्रै छन् जस्तो मार्टिन लुथर किङ, माओत्सेतुङ, नेल्सन मण्डेला, डा. मोहम्मद महाथिर, ह्युगो चाभेज, विस्टन चर्चिल आदिआदि । यी विश्वप्रसिद्ध राजनेताहरु एकै झिमिक वा सनकमा राजनेता भएका थिएनन् । यिनीहरुले स्वयंलाई राजनेता भनेर घोषणा गरेका पनि थिएनन् । तर आफ्नो भूगोलमा राजनीतिको एउटा साँघुरो सिमाभित्रबाट उठेर जनताप्रतिको उतरदायी राजनैतिक भूमिका निर्वाहका गरेका कारण आज उनीहरु विश्वसमुदायका माझ सम्मानित ब्यक्तित्व भएर परिचित छन् । र, अनन्त भविष्यसम्म भावी पुस्ताले पनि यिनका इतिहास पढ्दा गौरवभान्वित हुनेछन् । 
तर बिडम्बना हामी नेपालीले गतिलो गरि सम्झन लायकका कोही नेता पाएका छैनौ । केहि थिए जसले केहि गर्न पाएनन् । जसको शासन जनताले भोग गर्न पाएनन् । केहि थिए जसले शासन त गरे तर विभिन्न पारिस्थीतिक परिबन्धको घेरालाई तोड्न खोज्दै गर्दा आफैले घुँडा टेके । अहिले पनि लाखौं नेपालीहरु उनीहरुलाई बरोबर सम्झिन्छन् । सायद ती बाँचिदिएका भए वा तिनले शासन गर्न पाएका भए नेपाल अहिले कस्तो हुँदो हो भन्ने रुमानी कल्पनामा हराउने गर्दछन् । परन्तु ती सबै कृत्यहरु फगत छन् । 
अहिले देश संक्रमणबाट गुज्रिरहेको छ, नेताहरुको कानमा बतास लागेको छैन । कहिले सुदुर पश्चिम जल्छ, कहिले तराई ठप्प हुन्छ । कहिले तामाङ सडकमा ओर्लन्छन् त कहिले बाहुनक्षेत्रीहरु देश बन्दको दौडाहामा सडकमै ओर्लिन्छन् । हुँदाहुँदा बर्षौदेखि थिचोमिचोमा पारिएका वा बाहुनक्षेत्रीको शासनबाट शासित भएका भनिएकाहरु सडकभरी नारा घन्काउन पुग्छन् – तातो रगत चाटिन्छ, बाहुनक्षेत्री काटिन्छ ! अब जातियताको मुद्धा बलियो बनेर स्थापित हुँदैछ, राष्ट्रियताको मुद्धा हराउन थालिसक्यो । केहि नेता भनिएकाहरु उक्साउँदै छन् जातजातीहरुलाई – जाऊ मुठभेड गर ! अधिकार खोसेर लिऊ ! तर कोसँग ? कसैलाई केहि पत्तो छैन ! देशमा दण्डहिनता मौलाउँदै गएको छ । सबै क्षेत्र अस्तब्यस्त छ । सबैभन्दा महत्वपूर्ण कुरा त तोकिएकै समयमा संविधान जारी हुनेमा ठूलो आशंका छ । नेताहरु जुँगाको लडाईमा केन्द्रित छन् । देशको ‘आज’ बर्बाद हुँदैछ, उनीहरु आफ्नो भोलीको राजनैतिक भविष्य सम्झेर काम गर्न चाहन्छन् । धुर्तहरु ! आफूआफूबिच मैं तय गर्न सकिने कुरामा विदेशी राजदुतहरुको मध्यस्थता खोज्दैछन् । सायद यसकारण पनि नेपालीहरु विवशतापूर्वक ती नेताहरुलाई बिर्सन सकिरहेका छैनन् जसको उनीहरुले शासन भोग्न पाएनन् । अर्कोतर्फ वर्तमान समयमै भएका नेताहरुप्रति नेपालीहरुको एक रत्ति विश्वास रहेन । जसका कारण देश र जनताका लागि ‘केहि गर्छु’ भन्ने ठानेका नेताहरु पनि जनताका नजरमा ओझेल पर्न थालिसकेका छन् । देश संकटग्रस्त बन्दैछ । साँच्चिकै देशलाई एउट राजनेता चाहिएको छ ।
अहिले उपलब्ध नेताहरुलाई हामीहरु विश्वास गर्दैनौं । एकातिर यो तीतो सत्य छदैंछ । तथापि नेता भन्ने ब्यक्तित्व अमूर्त हुँदैन । त्यो आकाशबाट झर्ने बस्तु होइन । बरु अहिले उपलब्ध नेताहरु बीचबाट एउटा असल नेतृत्व प्रकाशमा आउन मात्र नसकेको हो । देश कठिन परिस्थितीबाट गुज्रिरहेका बेला एउटा दूरदर्शी नेतृत्व अगाडि नदेखिएको मात्र हो । तर हामी के विश्वास गर्न सक्छौं भने हामीसँग उपलब्ध खराब नेताहरुको भीडबाट एउटा असल नेतृत्व हाम्रा लागि यो संगीन परिस्थितीको सामना गर्नका खातिर अग्रपंक्तिमा आउनेछ । र, समयमै हामीले उसलाई चिन्ने मौका पाउनेछौं । र, कालान्तर सम्म त्यो हाम्रा लागि स्मरणीय र सम्माननीय ब्यक्तित्व बन्नेछ ।
Post a Comment

Popular posts from this blog

नेताको छोरा १ - समाज, विकास र चुनाव

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)
“यहाँ के छैन?” रेलगाडीभित्रबाट बाहिर चियाउँदै मैले आफैलाई प्रश्न गर्ने गर्दछु । शिशाबाहिर चिल्ला सडकहरु देखिन्छन । सफा पानी पोखरीहरु देखिन्छन । अनि देखिन्छन्, ससाना नानीबाबुहरुको किताबमा कोरिएका चित्रहरुमा जस्तै आँखाभरी बस्ने खेल मैदान, बगैंचा र घरहरु पनि । बिगत ५ बर्षदेखि म काममा जाँदै गर्दा या बिद्यालय जाँदै गर्दा अनि कहिलेकाही साथीभाईहरु भेट्न जाँदा उहि बाटो त्यहि नामको रेलगाडीे चढेर मैले गर्ने रेलयात्रा तीनै ५ वटा बिसौनी पार गरेर १५ मिनेटमा अन्तिम बिसौनीमा पुगेर रोकिन्छ तर मेरा मनभरी उब्जने तर्कनाहरु रेलगाडीसँगै रोकिदैनन् । ती अझै बढ्दै जान्छन । 
सडकमा मान्छेहरु हतारिदै आ…

नेताको छोरा २ - टिकट, उत्साह र यात्रा

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)"दाई, बधाई छ । अंकलको टिकट भएजस्तो छ ।" एकजना गाउँले भाईले फेसबुक म्यासेन्जरमा खबर गरेको रहिछन् । मैले आश्चर्यतापूर्वक उनलाई प्रतिप्रश्न गरेँ – "को अंकल ?" मेरो प्रश्नले ती भाई झन छक्क परे । भने, "को अंकल हुनु ? हजुरको बाबा के!" "कहाँ अंकल भन्या त ? तिमीले मेरो बाबालाई पुसाजु भन्नुपर्छ ।" मैले उनलाई हाम्रो नाता सम्झाउनु आफ्नो कर्तव्य ठानेँ । फेरि चुनावको पारो ह्वात्तै बढ्दै थियो । बाबाले टिकट पाएको अपुष्ट समाचार जसले सुनाएको छ, प्रचार उही ब्यक्तिबाट थाल्नु पनि चुनावी रणनीतिको एउटा पाटो त छँदै थियो ।
यसरी, एउटा गाउँले भाईबाट बाले संसदीय निर…

सामाजिक संजाल, म अनि मेरा साथीहरू

अचानक १६ डिसेम्बरको दिन, अभूतपूर्व साहसका साथ मैले एउटा निर्णय लिएँ । विद्यमान सामाजिक संजालहरूबाट बाहिरिने । उसो त बेलाबेलामा म सामाजिक संजालहरू विशेष गरी फेसबुकबाट दुईचार दिनका लागि विश्राम लिने गर्दथेँ । त्यसरी विश्राम लिदा एकाध साथीभाईहरूले बडो प्रेमपूर्वक मसँग संचार सम्पर्क स्थापित गर्थे। फेसबुकमा निकै नै सक्रिय हुने मलाई छिट्टै फर्किनलाई आग्रह पनि गर्थे । उनीहरूको आग्रह सँगसँगै म फेरि त्यहि भर्चुअल दुनियाँमा सामाजिक सम्बन्धहरूको नविकरण गर्ने कामलाई निरन्तरता दिने गर्दथे । ट्विटरमा खासै सक्रिय नहुने मलाई इन्स्टाग्राममा बेलाबेलामा तरह तरहका तस्बीरहरू पोस्टिनु मन पर्थ्यो । तर, फेसबुकमा चाँहि म अचाक्ली नै सक्रिय थिएँ । तर ८ बर्षदेखिको फेसबुकको खातालाई सदाका लागि निष्क्रिय पारेपछि मसँग चल्तिका सामाजिक संजालमा प्रोफाइल रहेन ।  अतः बितेका आधा महिनादेखि म साँच्चिकै सामाजिक जीवन बाँच्ने प्रयत्नमा लागेको छु ।
उसो त सामाजिक संजालबाट बाहिरिनुलाई कतिपयले साथीभाईहरूको विशाल संजालबाट आफूलाई विमूख पार्नु हो भनेर बुझ्ने गर्दछन् । यहिँ नेर म फेसबुकमा मसँग जोडिएका करिब १२०० जना साथीहरू र मसँग जोड…