Skip to main content

बि.सं. २१०० (अंक १८)

दुई स्टप पश्चिमतिर लागेपछि हामी हन्टिङ हिल्स जाने केबुलकारको स्टेशनमा पुग्यौं । केबलकारको आतेजाते टिकट, एकरातको त्यहाँको बसाईको अनुमति, झारल मार्ने अनुमति, हन्टिङ गन आदि सबै प्रबन्धका लागि जेट्लिनाले आफ्नो फाइभजी जेनेरेशनको स्मार्टफोनमा उपलब्ध द्रुत गतिको इन्टरनेट सुविधाको प्रयोग गर्दै अनलाईन रिजर्भ गरेकी थिई । जस वापत उसले आफ्नो बैङ्क खाताबाट २५ हजार खर्च गर्नुपर्‍यो । र, मैले मेरो भागको साढे १२ हजार उसको खातामा रकम ट्रान्सफर गर्न बाँकी नै थियो ।
टिकट चेकिङ स्पटमा राखिएका मेशिनमा उसले आफ्नो स्मार्टफोनको स्क्रिन राखेपछि, मेशिनले ऊ र मलाई चेकिङ प्वाइन्ट क्रस गर्ने अनुमति दियो । हामीले चेकिङ प्वाइन्ट क्रस गर्नासाथ एकजना आकाशे रङको पोशाकमा सजिएको टाइसुट धारी युवक हामी नेर आयो र जेट्लिनाको स्मार्टफोन माग्यो । उसले दिई । युवकले इ–टिकट हेर्‍यो । र, “सबै ठिकै रहिछ, हजुरहरुलाई डिस्टर्व गरेँ माइन्ड नगर्नु ल !” भन्दै आफ्नो पहिलाको स्थानमा गएर उभ्भियो । त्यहाँबाट चालीस–पैतालिस मिटर पैदल हिडेपछि हामी केबलकार चढ्ने ठाउँमा पुग्यौं । भवनभित्रको त्यो वाकिङ जोनको दायाँ बायाँ राखिएका विभिन्न पसलहरुले मेरो ध्यान खिचेँ । विशेषगरी त्यहाँ पाइने जनावरका मैनका मूर्तिहरु र केहि जंगली जनावरका सक्कली छाला, हड्डी, दाँत र रौंहरुको एक स्पर्श लिन मसँगै जेट्लिनापनि लालयित देखिई । तर हन्टिङ हिल्स तर्फ बढेका हाम्रा पाइलाहरु त्यहाँ एक निमेशका लागि पनि रोकिन सकेनन । त्यसकारण हामी फटाफट केबुलकारमा उक्लियौं र छ मिनेट त्रिचालिस सेकेण्ड पछि हामी हन्टिङ हिल्समा उत्रियौं ।
हन्टिङ हिल्सबाट गुर्जा नगरको खास सुन्दरता देखिदो रहिछ । जेट्लिना तीन छक परी । र, आफ्नो चोर औंलाले नगरको पश्चिमतिर रहेका अपार्टमेन्टहरुतिर देखाउँदै भनि उ त्यो त हो नी हाम्रो अपार्टमेन्ट – पहेंलो रंगको अपार्टमेन्टतिर इंगित गर्दै थियो उसको औंलाले । मैले असहमति जनाइँन । बरु दुवै जना मिलेर नगरको सुन्दरताको खुबै बख्यान गर्‍यौं । पहिले पहिले नगरहरु प्लानिङ बिनाका हुनाले त्यहाँ थुप्रै समस्याहरु देखा पर्दथे । तर पछिल्ला १५ वर्षदेखि केन्द्रिय सरकारले नगर बिकास सम्बन्धी ठोस अबधारणा अगाडि सारेपछि गुर्जा जस्तै ग्रामिङ नगरको वास्तविक चमकता कुनैपनि युरोपियन नगरको सुन्दरता भन्दा कम लाग्दैन । यस्ता नगरहरुको व्यवस्थापन देख्दा यतातिर घुम्न आउने युरोपियन र अमेरिकी पर्यटकहरु भन्ने गर्दछन् रे – यी ग्रामीण नगरबाट हामीले धेरै सिक्न सक्छौं ।
हन्टिङ हिल्समा तीनवटा रेष्टुरेन्ट र एउटा तीन तारे होटल रहेछन । हामी एकछिन त्यतैतिर बरालियौं । एकदिनमा हजार – पन्ध्रसय मानिसहरु पुग्दा रहिछन् – त्यहाँ । मान्छेहरुको भीड देखेपछि जेट्लिनाले भनी – “यो हिल्सपनि यस्तो क्राउडी हैं ? कतिधेरै मान्छेहरु ?” मैले भनेँ – “त्यहि त भन्या, अफ डे मा झन कति धेरै मान्छेको चाप हुन्छ होला ?” “मोर द्यान थ्री थाउजन्डस्” हाम्रो संवाद सुनिरहेको वेट्रसले सटिक जवाफ दियो । “मोर द्यान थ्री थाउजन्डस्...?” जेट्लिना र मैलेसँगै आश्चर्यता प्रकट गर्‍यौं । यो सानो जंगली डाँडोमा त्यत्तिका मान्छेहरु थुप्रिने कुरा सहजै पत्याउन गार्‍है पर्‍यो हामी दुवैजनालाई । यत्तिकैमा वेट्रसले हाम्रो अर्डर माग्यो । जेट्लिनाले पुलुक्क मतिर हेरी । म चुपचाप रहेँ । उसले मेनुनै नपल्टयाई भनी – चिकन पिज्जा मिडियम साइज, गुर्जाली एप्पल जुस र सलाद । वेट्रसले हाम्रो अर्डर सरसर्ती टिप्यो र हामीबाट छुटेर गयो । लन्च आउनुभन्दा पहिले पछिल्ला तीन दशकमा देशमा भएका विकासका बारेमा केन्द्रित भएर संवाद गर्‍यौं ।
हुनपनि पैतिस वर्षपहिले नेपालको बिग्रदो राजनीतिको साक्षी बनेको मैले, गणराज्य नेपालको लोकतान्त्रिक संविधान निर्माण पछि भएको केन्द्रिय निर्वाचन, त्यसपछिको स्थिर सरकार र त्यसपछिका सरकारको विकासप्रेमी योजनाहरु, तीनको कार्यान्वयन । ती सबैकुराहरु एकएक गरेर शिलशिलेवार रुपमा मैले बताइँरहदा जेट्लिनाले मेरा पुस्ताका नेपालीहरुको योगदानको उ्रच्च कदर गरी । र, भनी – “हुन त हाम्रो जेनेरेशन तपाइँको पालाका मान्छेहरुभन्दा फार बेटर एडभान्सड छौं, बट यु पिपुल ह्याभ डन मोर फर अस । टु बि अनेस्ट, तपाइँहरुको कन्ट्रिब्युशन कुनै पनि जेनेरेशनको नेपालीहरुको भन्दा धेरै बेस्ट छ । आइ एम नट श्योर कि जेनेरेशनहरुबीचको योगदान कसको बेस्ट र कसको लिस्ट भनेर कम्पेर गर्न मिल्छ वा मिल्दैन ? एनिवे तपाइँको जेनेरेशनको कन्ट्रिब्यशुसन चाँहि सबभन्दा बेस्ट भन्दा मलाई कहिल्यैपनि अनइजि फिल हुँदैन ।” म र मेरा पुस्ताका मान्छेहरुको सम्मानमा उसले यतिधेरै बोलेपछि म चुपचाप रहनु उपयुक्त देखिनँ, त्यसैले भनिदिएँ – “हेर जेट्लिना जेनेरेशनवाइज योगदानको मात्रा र स्वरुप पृथक रहन्छन् । कतिपय अवस्थाहरुमा कुनै पनि जेनेरेशनका लागि केहि पर्टिकुलर कामहरु त्यस जेनेरेशनका लागि अब्लिगेटरी रहन्छन् । जस्तो, आजभन्दा पैतिस÷चालिस बर्षपहिले काठमान्डु–पोखरा रेलको सपना नदेखिएको भए बीस बर्षपहिले देखि हामी यसरी काठमान्डौ–पोखरा रेल यात्रा गर्न पाइरहेका हुन्थ्यौं होला ? र, यो रेलमार्ग अगाडि बढ्दै एकवर्षपहिले ताकम नगरसम्म पनि आउने थिएन नी ! त्यसकारण, हामीले विकासका बारेमा बोल्दै गर्दा तीनवटा विषयलाई कहिल्यै बिर्सनु हुँदैन – पहिलो कुनै पनि विकासका बारेमा देखिने सपना, दोश्रो कुरा त्यसको कार्यान्वयन र तेस्रो विषय त्यसको बुद्धिमत्तापूर्ण उपभोग !” जेट्लिनाले चाखपूर्ण रुपमा मेरो कुरा सुन्दै गई । लन्च अझै आइपुगेको थिएन हाम्रो टेबलमा । त्यसैले समयको सदुपयोग गर्दै मैले भनेँ – “तिमीले सायद पढेकी पनि हौली – काठमान्डु–पोखरा रेलमार्ग निर्माणको समय सुरुङ खन्ने क्रममा दुई दर्जन महान कामदारहरुले आफ्नो ज्यानको बली चढाउनु पर्‍यो ! त्यसो त विकास आँखाको एक झिमिकमा हुने विषय पनि परेन ! विकाससँगै थुप्रै चुनौतीहरु पनि छन् ।” जेट्लिनाले मलाई धाराप्रवाह सुनिरही, मैले बोलीरहेँ – “...अझ मानिसहरुको चेतनास्तर औषतभन्दा तल रहेको अवस्थामा देखिने विकासका कतिपय सपनाहरु सपनामा नै सिमित रहन्छन् । हाम्रो पुस्ताले सिकेको महत्वपूर्ण कुरा के हो भने, ‘विकास गर्नु ठूलो विषय होइन । तर मानिसहरुको बिग्रदो मनोदशालाई नियन्त्रण गर्दै उनीहरुको सोचलाई फराकिलो पार्न सक्नु महत्वपूर्ण हुँदो रहेछ !’ अहिले यो बताइँरहदा मलाई मेरा पुस्ताका कतिपय मानिसहरुको तत्कालिन विचारप्रति दया जागेर आउँछ । ती यति कठिन दिनहरु थिए जतिखेर हामीहरुबीच एकात्मक भावना टुक्रिएको अवस्थामा थिए । एकको विचारलाई अर्कोले निषेध गर्ने त परम्परा नै थियो, चाहे त्यो जतिसुकै उत्तम किन नहोस ? अहिलेको पुस्ताले सायदै विश्वास गर्ला कि हाम्रो समयमा मोर द्यान फिप्टी त पोलिटिकल पार्टीहरु थिए !” मेरो पछिल्लो कुरा सुनेपछि उसले जिब्रो टोकी र भनी – “ओ माई गड..!”

Post a Comment

Popular posts from this blog

नेताको छोरा १ - समाज, विकास र चुनाव

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)
“यहाँ के छैन?” रेलगाडीभित्रबाट बाहिर चियाउँदै मैले आफैलाई प्रश्न गर्ने गर्दछु । शिशाबाहिर चिल्ला सडकहरु देखिन्छन । सफा पानी पोखरीहरु देखिन्छन । अनि देखिन्छन्, ससाना नानीबाबुहरुको किताबमा कोरिएका चित्रहरुमा जस्तै आँखाभरी बस्ने खेल मैदान, बगैंचा र घरहरु पनि । बिगत ५ बर्षदेखि म काममा जाँदै गर्दा या बिद्यालय जाँदै गर्दा अनि कहिलेकाही साथीभाईहरु भेट्न जाँदा उहि बाटो त्यहि नामको रेलगाडीे चढेर मैले गर्ने रेलयात्रा तीनै ५ वटा बिसौनी पार गरेर १५ मिनेटमा अन्तिम बिसौनीमा पुगेर रोकिन्छ तर मेरा मनभरी उब्जने तर्कनाहरु रेलगाडीसँगै रोकिदैनन् । ती अझै बढ्दै जान्छन । 
सडकमा मान्छेहरु हतारिदै आ…

नेताको छोरा २ - टिकट, उत्साह र यात्रा

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)"दाई, बधाई छ । अंकलको टिकट भएजस्तो छ ।" एकजना गाउँले भाईले फेसबुक म्यासेन्जरमा खबर गरेको रहिछन् । मैले आश्चर्यतापूर्वक उनलाई प्रतिप्रश्न गरेँ – "को अंकल ?" मेरो प्रश्नले ती भाई झन छक्क परे । भने, "को अंकल हुनु ? हजुरको बाबा के!" "कहाँ अंकल भन्या त ? तिमीले मेरो बाबालाई पुसाजु भन्नुपर्छ ।" मैले उनलाई हाम्रो नाता सम्झाउनु आफ्नो कर्तव्य ठानेँ । फेरि चुनावको पारो ह्वात्तै बढ्दै थियो । बाबाले टिकट पाएको अपुष्ट समाचार जसले सुनाएको छ, प्रचार उही ब्यक्तिबाट थाल्नु पनि चुनावी रणनीतिको एउटा पाटो त छँदै थियो ।
यसरी, एउटा गाउँले भाईबाट बाले संसदीय निर…

सामाजिक संजाल, म अनि मेरा साथीहरू

अचानक १६ डिसेम्बरको दिन, अभूतपूर्व साहसका साथ मैले एउटा निर्णय लिएँ । विद्यमान सामाजिक संजालहरूबाट बाहिरिने । उसो त बेलाबेलामा म सामाजिक संजालहरू विशेष गरी फेसबुकबाट दुईचार दिनका लागि विश्राम लिने गर्दथेँ । त्यसरी विश्राम लिदा एकाध साथीभाईहरूले बडो प्रेमपूर्वक मसँग संचार सम्पर्क स्थापित गर्थे। फेसबुकमा निकै नै सक्रिय हुने मलाई छिट्टै फर्किनलाई आग्रह पनि गर्थे । उनीहरूको आग्रह सँगसँगै म फेरि त्यहि भर्चुअल दुनियाँमा सामाजिक सम्बन्धहरूको नविकरण गर्ने कामलाई निरन्तरता दिने गर्दथे । ट्विटरमा खासै सक्रिय नहुने मलाई इन्स्टाग्राममा बेलाबेलामा तरह तरहका तस्बीरहरू पोस्टिनु मन पर्थ्यो । तर, फेसबुकमा चाँहि म अचाक्ली नै सक्रिय थिएँ । तर ८ बर्षदेखिको फेसबुकको खातालाई सदाका लागि निष्क्रिय पारेपछि मसँग चल्तिका सामाजिक संजालमा प्रोफाइल रहेन ।  अतः बितेका आधा महिनादेखि म साँच्चिकै सामाजिक जीवन बाँच्ने प्रयत्नमा लागेको छु ।
उसो त सामाजिक संजालबाट बाहिरिनुलाई कतिपयले साथीभाईहरूको विशाल संजालबाट आफूलाई विमूख पार्नु हो भनेर बुझ्ने गर्दछन् । यहिँ नेर म फेसबुकमा मसँग जोडिएका करिब १२०० जना साथीहरू र मसँग जोड…