Skip to main content

ढोरपाटन, स्वतन्त्र प्रेस र जलेको खबर

नेपाली राजनीतिमा प्राय ः बहसको विषय बन्छ, स्वतन्त्र प्रेस । र, प्रेसलाई स्वतन्त्र रुपमा चल्न अघोषित बन्देज लगाएका छन् — राजनैतिक दल र तिनका भातृ संगठनहरुले । चाहे माओवादी हुन, चाहे एमाले वा ती कांग्रेसी किन नहुन, जब कुनै पत्रिकाले तिनका बिरुद्धमा लेख्ने साहस गर्दछ । उनीहरुलाई लाग्दो हो, यल्ले चुरीफुरी देखायो । यल्ले हाम्रो विषयमा लेख्ने दुस्साहस गर्‍यो । अझ कतिलाई त यस्तो पनि लाग्दो हो, हाम्रा विरुद्दमा लेख्ने त्यो नाथे को हो ?
जब प्रकट जेल पर्‍यो, पत्रिकाहरुमा खैलाबैला शुरु हुन थाल्यो । सामान्य मान्छे युनिटिकै कारणले जेल परेको भए यति धेरै खैलाबैला पक्कै हुने थिएन । ऊ त बागलुङ बजारमा सामाजिक प्रतिष्ठा कमाएको युवा थियो । पत्रिकाहरुमा समाचार आउनु, टिकाटिप्पणी हुनु ठूलो कुरो होईन । कम्तिमा पनि प्रकटले के गरिरहेछ? कहाँ छ? भन्ने सुचना त मान्छेहरुले थाहा पाए नि । तर दुःख लाग्दो कुरो, समाचार छापेकै विषयलाई लिएर बाग्लुङका कांग्रेसी बन्धुहरुले ढोरपाटन दैनिक जलाएछन् । 
सम्झना अझै ताजै छ, जीवनभर आलोचित तर मरे पछि युगपुरुष, महान नेता आदि विशेषणले सुशोभित सबैभन्दा बढि प्रधानमन्त्रि हुन सफल अर्थात नेपाली कांग्रेसका तत्कालिन सभापति गिरिजाप्रसाद कोइराला नै एकमात्र यस्ता नेता थिए, जसले सर्बाधिक चासो दिएको विषय थियो — स्वतन्त्र प्रेस । तर आज उनकै अनुयायीहरुले यसो गरेभन्दा त्यो हरहालतमा शोभनिय लागेन मलाई । ज्ञानेन्द्र शाहको प्रत्यक्ष शासनकालमा पत्रिकाहरुले उनका विरुद्दमा जेहाद छोडेका थिए । तत्कालिन परिस्थितीमा सर्बाधिक शक्तिशाली राजाले त केहि गर्न सकेनन भने आठदस जना माछेहरुको झुण्डले पत्रिका प्रकाशन नै ठप्प होला त ? यसको मतलब के एक अंक ढोरपाटन जल्दैमा अब समाचारको उत्पादन र सम्प्रेषण बन्द होला त?
मैले यतिखेर सम्झेको छु । तीतो यथार्थ लेख्दा म घेरिएको थिएँ, बेनी बजारमा । पचासौंको संख्यामा शारीरिक कारबाही गर्ने भनेर आएका थिए, उनीहरु । खै, मैले लेख्न छाडिन । मस्तिष्कले सोचिन्जेल र औंलाले कलम चलाईन्जेल कुनै पनि सृजनशील मानिसले लेख्न छोड्दैन भन्ने कुरो सबैले हेक्का राखे हुन्छ । मलाई याद छ, प्रकटले दिव्यदृष्टि साप्ताहिकमा लागूपदार्थ दुव्र्यसनीका बारेमा एउटा रिपोर्ट छापेका कारण झण्डै पिटिएका थिए । तर उनले लेख्न छाडेनन् । त्यसपछि झन उनले लागूपर्दाथ दुव्र्यसन र यसमा फसिएकाहरुको बारेमा थुप्रै रिपोर्टहरु तयार पारे । मलाई लाग्दैन, पत्रिकहरु जल्दैमा, पत्रकारलाई धम्की आउँदैमा वा पत्रिकाको कार्यालय तोडफोड हुँदैमा जनतालाई सूसुचित गर्ने कुरामा पत्रिकाहरु पछि पर्छन । 
हाम्रोमा त यस्तो संस्कार बस्यो कि कसैले केहि गलत ग¥यो भने केही बोल्नै नपाउने । प्रकटले कुन हदसम्मको गल्ती गरेको हो, त्यसको सजाय के हुने? त्यो मलाई थाहा भएको विषय रहेन । तर उसको समाचार छापियो र ऊ एक जना कांग्रेसको क्रियाशिल व्यक्ति भएकै आधारमा कांग्रेसका अरु बफादार कार्यकर्ताहरुले पत्रिका जलाउनुको आशय के हुन सक्ला ? के कुनै पनि राजनैतिक दलमा भएको व्यक्तिले जे गरेपनि हुने छुट छ ? मेरो आशय के हो भने उसको गल्ती प्रमाणित भएमा ऊ कानुनभन्दा बाहिर रहनै सक्दैन् । कोहि पनि व्यक्ति कुनै पनि राजनैतिक दलको संरक्षणमा रहेर राज्यको शासन व्यवस्थालाई च्यालेन्ज गर्न स्वतन्त्र छैन । त्यसैले मेरो आग्रह यत्ति हो कि, अन्य दलले स्वतन्त्र प्रेसको घाँटी निमोठे भनेर कुर्लनेहरुले अब आफ्नो कामलाई के भन्ने ?

Post a Comment

Popular posts from this blog

नेताको छोरा १ - समाज, विकास र चुनाव

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)
“यहाँ के छैन?” रेलगाडीभित्रबाट बाहिर चियाउँदै मैले आफैलाई प्रश्न गर्ने गर्दछु । शिशाबाहिर चिल्ला सडकहरु देखिन्छन । सफा पानी पोखरीहरु देखिन्छन । अनि देखिन्छन्, ससाना नानीबाबुहरुको किताबमा कोरिएका चित्रहरुमा जस्तै आँखाभरी बस्ने खेल मैदान, बगैंचा र घरहरु पनि । बिगत ५ बर्षदेखि म काममा जाँदै गर्दा या बिद्यालय जाँदै गर्दा अनि कहिलेकाही साथीभाईहरु भेट्न जाँदा उहि बाटो त्यहि नामको रेलगाडीे चढेर मैले गर्ने रेलयात्रा तीनै ५ वटा बिसौनी पार गरेर १५ मिनेटमा अन्तिम बिसौनीमा पुगेर रोकिन्छ तर मेरा मनभरी उब्जने तर्कनाहरु रेलगाडीसँगै रोकिदैनन् । ती अझै बढ्दै जान्छन । 
सडकमा मान्छेहरु हतारिदै आ…

नेताको छोरा २ - टिकट, उत्साह र यात्रा

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)"दाई, बधाई छ । अंकलको टिकट भएजस्तो छ ।" एकजना गाउँले भाईले फेसबुक म्यासेन्जरमा खबर गरेको रहिछन् । मैले आश्चर्यतापूर्वक उनलाई प्रतिप्रश्न गरेँ – "को अंकल ?" मेरो प्रश्नले ती भाई झन छक्क परे । भने, "को अंकल हुनु ? हजुरको बाबा के!" "कहाँ अंकल भन्या त ? तिमीले मेरो बाबालाई पुसाजु भन्नुपर्छ ।" मैले उनलाई हाम्रो नाता सम्झाउनु आफ्नो कर्तव्य ठानेँ । फेरि चुनावको पारो ह्वात्तै बढ्दै थियो । बाबाले टिकट पाएको अपुष्ट समाचार जसले सुनाएको छ, प्रचार उही ब्यक्तिबाट थाल्नु पनि चुनावी रणनीतिको एउटा पाटो त छँदै थियो ।
यसरी, एउटा गाउँले भाईबाट बाले संसदीय निर…

डा. केसी, उनको अनशन अनि एउटा झुम्रे नागरिक

डा. गोविन्द केसीका शुरूवात तिरका अनशनहरूमा मेरो पूर्ण समर्थन थियो । मैले पनि आफ्ना सामाजिक संजालका भित्ताहरूमा निकै खरा खरा वाक्यहरूसहित तीनका पुछारमा ह्यासट्याग आइएमवीथडाकेसी लेखेकै हुँ । मलाई लुकाउनुपर्ने केहि छैन । डा. केसीका शुरूवाती मागहरू भनेका चिकित्सा क्षेत्रमा बढ्दो राजनैतिक हस्तक्षेप अनि तीसँगै यस क्षेत्रमा बढ्दै गएका विकृती विसंगतीहरूको अन्त्य हुनुपर्छ भन्नेमा केन्द्रित हुन्थे ।तर डा. केसी जति नै निष्ठावान, त्यागी या देवरूप नै किन नहोस उनको, उनका काँधमा बन्दुक राखेर आफ्ना विभिन्न खालका अभिष्ट पूरा गर्न खोज्नेहरूको एउटा ठूलो जमातबाट उनी घेरिएका छन । यो मिथ्याको आरोप हैन । निसन्देहः डा. केसी अनशन बस्नुपूर्व उनले अनशन बस्न थालिसकेपछि स्वास्थ्य क्षेत्रमा महशुस हुनेगरी परिवर्तन भएकै हुन । त्यसको जस पूरापूर उहाँलाई जान्छ । तर यसको अर्थ यो हैन कि स्वास्थ्य क्षेत्र सुधारका लागि सबै कुरा वहाँले नै भनेजसरी हुनुपर्छ । बिडम्बना यो छ कि वहाँको शुरूको अनशन देखि नै माग पूरा गर्ने बहानामा सरकारले एउटा बेथितीको पृष्ठपोषण गर्ने कामको श्रीगणेश गरेको छ । केसीको एक सुत्रिय माग थियो बरिष्ठताका आ…