Skip to main content

संग्रहालयमा (कविता)

'उ त्यो डोरीमा
लहरै झुण्डाएको देखिस्?
हो, तीनै हुन् –
मादल, मुर्चुङ्गा र डम्फू
सारंगी, मुरली र दमाहा
सहनार्इ, ट्याम्को र ढोलक
तैलें कहाँ सुन्न पाइँस र, बाबै?
कति मीठा निस्कन्थे यीबाट,
फुक्दा, ठोक्दा र बजाउँदा
धूनहरू!'

पल्तिर कुनामा
धमीराले चिथोरेको दराजका
टक्टाउँदै मैलालुगाहरू
नातीलार्इ अर्थ्याउँदै छु म –
'धाननाच, रोपाइनाच
सेलो र मारूनीनाच
हिमाली आँगनीमा नाचिने
हाम्रा भोटेनीका शेर्पानाच
देउडा र माघीमा नाच्दा
उहिले-उहिलेका नतर्कीहरूले
पहिरिने भेष हुन – अमूल्य यी!
बुझिस् केटा?'

'हेर्दा पनि शीतल हुने,
साक्षात देख्दाको आनन्द के थाहा?
ह्योल्मो, रूप्से र पाताले छाँगो
रारा, बेगनाश र बुलबुल
फोक्शुन्डो, फेवा र तिलिचो
यिनकै नीला लहरहरूमा
पौडेर नथाक्ने यी –
अन्नपूर्ण, चोयू, कन्चनजंगा
धवलागिरि, माछापुच्छ्रे र सगरमाथा
'नाति केटालार्इ म किन नभनूँ?
अनुपम तालका नीला गहिरार्इमा
डुबुल्की मार्दा आँखाले,
सुन्दर हिमालका उचार्इ
जब नाप्न खोज्थे पैतालाहरूले
कि, फुल्थे गर्वले कति, हाम्रा नेपाली छाति?'

आज धर्म, संस्कृती र पहिचान
सबै हराएका बखत
हेरिरहेछ मेरो नाति केटा
भित्तामा सजाइएका फ्रेमहरू –
जामे, स्वयम्भू र स्वर्गद्भारी
मुक्तिनाथ, मनकामना र पशुपतिनाथ
र, जान्न खोजिरहेछ-
हैन कसले लुटेछ हाम्रो धर्म?
कहिले हराएछ हाम्रो सभ्यता?
किन बिलाएछ हाम्रो पहिचान?
त्यसैले त खोज्दैछु यो बुढ्यौलीमा,
सँगसँगै नातिसँग-
भाका, बाजा
नचरी, भेष
बिबिधता र एकता!

खोजिरहेछु, यो संग्रहालयमा –
म 'मेरो युग र मलार्इ' खोजिरहेछु !
Post a Comment

Popular posts from this blog

नेताको छोरा १ - समाज, विकास र चुनाव

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)
“यहाँ के छैन?” रेलगाडीभित्रबाट बाहिर चियाउँदै मैले आफैलाई प्रश्न गर्ने गर्दछु । शिशाबाहिर चिल्ला सडकहरु देखिन्छन । सफा पानी पोखरीहरु देखिन्छन । अनि देखिन्छन्, ससाना नानीबाबुहरुको किताबमा कोरिएका चित्रहरुमा जस्तै आँखाभरी बस्ने खेल मैदान, बगैंचा र घरहरु पनि । बिगत ५ बर्षदेखि म काममा जाँदै गर्दा या बिद्यालय जाँदै गर्दा अनि कहिलेकाही साथीभाईहरु भेट्न जाँदा उहि बाटो त्यहि नामको रेलगाडीे चढेर मैले गर्ने रेलयात्रा तीनै ५ वटा बिसौनी पार गरेर १५ मिनेटमा अन्तिम बिसौनीमा पुगेर रोकिन्छ तर मेरा मनभरी उब्जने तर्कनाहरु रेलगाडीसँगै रोकिदैनन् । ती अझै बढ्दै जान्छन । 
सडकमा मान्छेहरु हतारिदै आ…

नेताको छोरा २ - टिकट, उत्साह र यात्रा

(यो बि.सं. २०७४ मा नयाँ संविधानको कार्यान्वयनको कठीन खुडकिलो मानिएको तीन तहको निर्वाचन सम्पन्न गरेर समृद्द नेपालको सपना साकार पार्ने लक्ष्यमा अगाडि बढेको जिकिर गरिएको हाम्नो सुन्दर हिमाली राज्य नेपालको चुनावमा म स्वंय प्रतक्ष्य सहभागी भएर अनुभूत गरेका अनुभवहरूको श्रृङ्खला हो । जसलाई मैले नेताको छोरा नाम दिएको छु । यस श्रृङ्खलामा म चुनावका अँध्यारा र उज्याला पक्षहरूलाई अधिकतम इमान्दारीताका साथ प्रस्तुत गर्नेछु ।)"दाई, बधाई छ । अंकलको टिकट भएजस्तो छ ।" एकजना गाउँले भाईले फेसबुक म्यासेन्जरमा खबर गरेको रहिछन् । मैले आश्चर्यतापूर्वक उनलाई प्रतिप्रश्न गरेँ – "को अंकल ?" मेरो प्रश्नले ती भाई झन छक्क परे । भने, "को अंकल हुनु ? हजुरको बाबा के!" "कहाँ अंकल भन्या त ? तिमीले मेरो बाबालाई पुसाजु भन्नुपर्छ ।" मैले उनलाई हाम्रो नाता सम्झाउनु आफ्नो कर्तव्य ठानेँ । फेरि चुनावको पारो ह्वात्तै बढ्दै थियो । बाबाले टिकट पाएको अपुष्ट समाचार जसले सुनाएको छ, प्रचार उही ब्यक्तिबाट थाल्नु पनि चुनावी रणनीतिको एउटा पाटो त छँदै थियो ।
यसरी, एउटा गाउँले भाईबाट बाले संसदीय निर…

डा. केसी, उनको अनशन अनि एउटा झुम्रे नागरिक

डा. गोविन्द केसीका शुरूवात तिरका अनशनहरूमा मेरो पूर्ण समर्थन थियो । मैले पनि आफ्ना सामाजिक संजालका भित्ताहरूमा निकै खरा खरा वाक्यहरूसहित तीनका पुछारमा ह्यासट्याग आइएमवीथडाकेसी लेखेकै हुँ । मलाई लुकाउनुपर्ने केहि छैन । डा. केसीका शुरूवाती मागहरू भनेका चिकित्सा क्षेत्रमा बढ्दो राजनैतिक हस्तक्षेप अनि तीसँगै यस क्षेत्रमा बढ्दै गएका विकृती विसंगतीहरूको अन्त्य हुनुपर्छ भन्नेमा केन्द्रित हुन्थे ।तर डा. केसी जति नै निष्ठावान, त्यागी या देवरूप नै किन नहोस उनको, उनका काँधमा बन्दुक राखेर आफ्ना विभिन्न खालका अभिष्ट पूरा गर्न खोज्नेहरूको एउटा ठूलो जमातबाट उनी घेरिएका छन । यो मिथ्याको आरोप हैन । निसन्देहः डा. केसी अनशन बस्नुपूर्व उनले अनशन बस्न थालिसकेपछि स्वास्थ्य क्षेत्रमा महशुस हुनेगरी परिवर्तन भएकै हुन । त्यसको जस पूरापूर उहाँलाई जान्छ । तर यसको अर्थ यो हैन कि स्वास्थ्य क्षेत्र सुधारका लागि सबै कुरा वहाँले नै भनेजसरी हुनुपर्छ । बिडम्बना यो छ कि वहाँको शुरूको अनशन देखि नै माग पूरा गर्ने बहानामा सरकारले एउटा बेथितीको पृष्ठपोषण गर्ने कामको श्रीगणेश गरेको छ । केसीको एक सुत्रिय माग थियो बरिष्ठताका आ…