अनि मलाई खुबै राजनीति लाग्छ ...

कहिले काही मैले फोकस गुमाएको जस्तो मेरा नजिकका प्रिय मान्छेहरूले महशुस गर्नुहुन्छ । 

राजन दाईले अस्ति फोन गरेपछि पो झल्याँस्स भएँ । वहाँको गुनासो मिश्रित प्रश्नले सिधै मेरो दिमागमा झड्का दिन पुग्यो, दाईसँग खास घुलमिल नभएकाहरूलाई चाँहि वहाँको प्रश्नले दिमागमा हैन् सिधैं मुटुमा हान्न सक्छ । वहाँका प्रायः प्रश्नहरू तारा खेलमा निशाना लगाउन प्रयोग हुने वाण जस्तो सिधा र तिखो हुन्छन् । जस्तो मेरो दिमाग मैं झङ्कार लेराउने प्रश्न थियो वहाँको,  "हैन पाक्षिक रूपमा ब्लग अद्यावद्यिक (अपडेट) गर्छु भन्या हैन् ? एक महिना पुग्न लाग्यो त सर !"  

मलाई व्यंग्य गर्नुपर्दा दाइले सर भन्नुहुन्छ, अनि वहाँलाई चाहिँ म भन्छु, साहुजी ।

यत्तिमा मात्र दाजुको प्रश्न सिमित हुन्थ्यो भने, सायदै म आजको यो ब्लग लेख्न बस्थेँ । तर वहाँको प्रश्नसँग व्यंग्यमिश्रित सानो जिज्ञासा पनि थियो, "खुबै चुनाव लाग्या छ हैन् तिमीलाई !?" यो जिज्ञासामिश्रित व्यंग्य हो या व्यंग्य मिसिएको जिज्ञासा । या यो जिज्ञासा हुँदै नभएर केवल व्यंग्य मात्र थियो । तर जेहोस् यो केहि न केहि चाँहि पक्कै थियो । 

खुबै चुनाव लाग्ने आफत मलाई बेलाबेलामा आइबस्छ । जस्तै आफत मलाई बिक्रमादित्यको ७० को दशकको उत्तरार्धमा खुब लाग्या थियो । मभित्रको देशभक्तिको ज्वाला दन्दनी दन्केपछि मैले कत्रो उत्साहका साथ #लक्ष्य२०७९ को शंखघोष गर्न पुगेथेँ । मैले चुनाव नउठेरै जितेको महशुस दिलाउने चुनाव थियो त्यो नेपालको । र, मलाई खुबै लागेको फिनल्याण्डको यसपालीको स्थानीय चुनावमा उम्मेदवार नभैकन पनि बिजेता महशुस भएको अनुभूति दिलाएको चुनाव थियो, यो । 

उताको चुनावमा मेरो उम्मेदवारीको घोषणाले, एक थरीका मानिसहरूको दिमागमा म एक सन्काहा, घामड र पिता पिडक पुत्र र खलनायकको रूपमा चित्रित थिएँ, अर्काथरीका लागि म विद्रोहको नायक बनेको थिएँ । उम्मेदवार बन्ने सार्वजनिक घोषणाले एउटा ब्यक्तिको पहिचानमा यति धेरै उथलपुथल लेराउँदो रहिछ भन्ने मैले त्यतिबेला साक्षात अनुभूत गरेको विषय रह्यो । अहिले यसो यदाकदा म मनोवाद गर्दछु, त्यो समय साँच्चिकै म उम्मेदवार भएको भए त्यसले के कस्ता परिणतिहरू सृजना गर्दो हो या नगर्दो हो ? ती परिणामहरूसँग मेरो साक्षात्कारले मलाई कुन मनोदशामा पुर्याउँदो हो ?  कति सायद त्यस्ता परिणतिहरूबाट निर्मित चक्रब्युहहरू हुन सक्थे, जुन मैले तोड्न त्यो समयमा सम्भव थिएन् । त्यस कारण मैले कायरतापूर्वक पछाडि हट्नुपरेको थियो ।

एकदिन जम्काभेट भो मित्र शेखरजीसँग । नजिकैको बजारकेन्द्रमा हाम्रो त्यो अचानकको जम्काभेट थियो । मुश्किलले दुई मिनेट जति कुरा भएथ्यो, नम्बर साटासाट भएको केहि हप्तापछि वहाँको फोन पनि आएथ्यो । धेरै लामो कुराकानी पनि भएन । त्यसपछि पनि खासै कुरा भएन । 

तर एकदिन जगन्नाथ दाईले मलाई हठात् सुनाउनुभएथ्यो, "अँ बाबु, शेखरजी नगरपालिकाको चुनावमा उठ्तै हुनुहुन्छ, भाइले पनि सहयोग गर्नुपर्छ ।" 

बानी अझै त्यतिबिधी मेरो सुधार भएकै छैन्, सदा विनम्रतापूर्वक प्रस्तुत हुने शालिन जग्गु दाईलाई समेत मैले गाउँघरतिरकी चोथाले आइमाइको शैलीमा जवाफ फर्काएथेँ, ह्या, हाम्ले दिन सक्ने योगदान के छ यो देशमा ? सबै ठिक छ त ? नेपाली नै चुनाव किन उठ्नु पर्या छ ? 

"अरू त विशेष कारण केहि होइन्, तर हामी दशौं हजारको संख्यामा भैसकेको अवस्थामा समेत हाम्रो समुदायको प्रभावकारी प्रतिनिधित्व हुने गरी राजनीतिमा उपस्थिती नदेखिएकाले त्यसको परिपूर्ति गर्ने प्रयत्न हो मित्र ।" जग्गुदाईसँग विमति राखेको मलाई उम्मेदवार मित्र शेखरले एउटा अपरान्ह फोन संवादमा बताउनुभएथ्यो ।  

अनि म केहिबेर सन्न भएथेँ । हो पनि, जुन देशमा युवावयका दशकभन्दा बढि उर्जाशिल समय व्यतित गरिएको छ, त्यो देशलाई अब कसरी परदेशको नाम दिइराख्न सकिन्छ ? घरदेश बनिसकेको देशमा अब एक हिसाबले यतैको नागरिक पनि त भैसकियो । नागरिक भैसकेपछि केहि जिम्मेवारी हाम्रा पनि बनेका छन् । अतः एक अल्पसंख्यक समुदायको सदस्य भएका नाताले उहि समुदायको प्रतिनिधित्व गरेर कोही त्यसमा पनि आफूले राम्रै चिनेको मान्छे उम्मेदवार बन्ने कुराले नछुने भन्ने थिएन । मलाई बेस्सरी छोयो । 

बिहारबाट बटौलीको बाटो हुँदै बेनी आइपुगेका दशरथ मेरा साथी बनेका थिए । बेनीमा मैले डेरा गरी बसेकै घरमा उनको सानो जेरी पसल थियो । कहाँ कहाँबाट बरालिदै बेनी आइपुगेका उनले केहि वर्ष बिताएपछि कुरै कुरैमा एकदिन मलाई सुनाएथेँ, "सर, मलाई त म नेपालकै भएँ जस्तो लाग्छ ।" गैर्ह सरकारी संस्थामा कार्यक्रम संयोजकमा कार्यरत मैले उनलाई तत्कालिन संवैधानिक प्रावधान नसुनाएको पनि होइन् कि नेपालमा पन्ध्र बर्षमा पेशा वा व्यवसाय गरेको र नेपाली भाषा लेख पढ गर्न सक्ने विदेशी मान्छेले नेपाली नागरिक हुन पाउँछ । 

उनले नेपाली नागरिकता त लिएका थिएनन्, तर स्थानीय निर्वाचनमा उनलाई अलिअलि चासो थियो । नारा जुलुश तिर कतै नलागे पनि, पछिल्लो जनआन्दोलनमा घोक्रो फुलाएर जिन्दाबाद र मुर्दाबादको नारा लगाउँदै गरेको मलाई र मेरा केही साथीलाई यिनै दशरथले आफ्नो जेरी पसलभित्र बोलाएर भनेका थिएँ, "सर बाहिर गर्मी छ आउनुस् कुल्फी खाएर जानुस् ।" 

अल्पसंख्यक नेपालीहरूको आवाजलाई नगरपालिकाको बैठकमा उठाउने एउटा प्रतिनिधि निर्वाचित गरेर पठाउन सकिने अवस्था देखेपछि हाम्रो साझा आवाज बन्न सक्ने व्यक्तित्वलाई आवश्यक योगदान दिनुपर्ने मैले मेरो दायित्व सम्झिएँ । अनि त चैतको उखरमाउलो गर्मीमा बेनीका सडकमा घोक्रो फुलाउँदै नारा लगाउँदै हिडेको मलाई आफ्नो जेरी पसलभित्र बोलाएर कुल्फी खुवाउने भारतीय मित्र दशरथलाई सम्झेर मैले मित्र शेखरलाई मेरो क्षमताले भ्याउने मद्दत गरेथेँ । 

जनआन्दोलनको त्यो रापतापमा म जस्तो आन्दोलनकारीलाई कुल्फि खुवाउने दशरथहरूको भूमिका अखबारका पानाहरूमा आएका थिएनन् तर पनि उनको योगदान मेरा लागि सदा स्मरणीय रहनेछ । त्यस्तै, शेखरजीको प्राप्त गरेको जितमा कति धेरै नेपाली सहृदयीहरूको ठोस योगदान छ, जो वहाँले मसँगको भेटमा विशेष स्मरण गर्नुभएको छ । मत परिणाम आउँदै गर्दा १३ अप्रिलका रात सोकोस् होटलको सभाकक्षमा हामीहरू कति धेरै उत्साहित थियौं । हामीले निर्वाचन जित्ने करिब करिब सुनिश्चित हुँदा राष्ट्रिय मिडिया हाउसका पत्रकारहरूले हाम्रा उम्मेदवारको विशेष अन्तरवार्ता मात्र लिएनन् कि निर्वाचनमा उम्मेदवारको प्रचार अभियानलाई विशेष सहयोग गर्ने हाम्रा तस्बीरहरू पनि खिचेँ । भलै छापिएको तस्बीरमा हामी सबै अटेनौं, म पनि पुरै अटाइन् । 

सायद पत्रकारको फोकश म मा उति परेन । त्यसैले, मेरो मुहार देखिने तस्बीर छापिएन । तर गज्जबको कुरा अलिकति फोकस मेरो हातमा चाँहि परेछ । पत्रिकामा छापिएको तस्बीरमा मेरो हात देखिएको छ । प्रिय राजन दाई, त्यो हात मेरै हो जसमा मैले मेरो श्रीमतीको नाम कोरेको छु । थाहा छ? आजैको दिन हो १८ बर्ष पहिले मैले उनको हात समातेर मेरो घरतिर भगाएर लगेको पनि । कस्तो संयोग, हगी !

कहिले काही फोकश अनपेक्षित स्थानमा पर्न जान्छ । अनपेक्षित नतिजा पनि हात पर्दोरहिछ । त्यसले अनपेक्षित खुशी पनि दिदोरहिछ । अहिले म त्यहि स्थितीमा छु । हो, मलाई चुनाब बेस्सरी लाग्यो यो पाली । 

मित्र शेखरजीलाई बधाई, अनि बधाई अन्य दुई नेपाली अल्पसंख्यक उम्मेदवारहरू जो निर्वाचित हुन सफल हुनुभयो । खासमा बधाई, फिनल्याण्डबासी सम्पूर्ण नेपालीहरूलाई पनि एक हिसाबले हाम्रो पहिचान स्थापित गर्ने सुनौलो मौका जुन प्राप्त गरेका छौं ।